په آلمان کې د استوګنې ډولونه

د مهمو استوګنې جوازونو، شرطونو، حقونو او د دایمي اقامت ترلاسه کولو لارې بشپړ پېژندنه

 

سریزه

آلمان د اروپا له مهمو کډوال منونکو هېوادونو څخه دی، او هر کال د نړۍ له بېلابېلو سیمو څخه سلګونه زره کسان دې هېواد ته د کډوالۍ هڅه کوي.

په آلمان کې مېشت کډوال بېلابېل شالیدونه لري، او د آلمان د بهرنیو چارو وزارت د هرې ډلې لپاره ځانګړي شرایط ټاکلي دي.

په دې مقاله کې موږ هڅه کړې چې په لنډ ډول د هغو ویزو ډولونه تشریح کړو چې د آلمان سفارتونه یې صادروي، او همدارنګه په آلمان کې د استوګنې مختلف ډولونه معرفي کړو.

ځکه چې په آلمان کې ستاسو د استوګنې ډول یوازې یوه ساده “اقامتي کارت” نه دی؛ بلکې ستاسو د ژوند پر ډېرو برخو مستقیم اغېز لري، لکه:

د کار اجازه،

د اقامت امنیت،

د تمدید امکان،

د سفر اجازه،

د کورنۍ د راوستلو حق،

د دایمي اقامت ترلاسه کول،

او حتی د آلماني پاسپورټ ترلاسه کول.

له همدې امله، په آلمان کې د استوګنې ډولونو پېژندل د هر کډوال لپاره ډېر مهم دي.

 

د ویزې او استوګنې اجازې ترمنځ توپیر

ډېر خلک فکر کوي چې “ویزه” او “استوګنې اجازه” یو شان مانا لري، خو په آلمان کې دا دواړه په بشپړ ډول توپیر لري.

ویزه (Visum) عموماً آلمان ته له داخلېدو مخکې ورکول کېږي او یوازې د لومړني داخلېدو اجازه ورکوي. خو له داخلېدو وروسته، شخص باید د آلمان د بهرنیانو له ادارې (Ausländerbehörde) څخه د استوګنې اجازه ترلاسه کړي.

استوګنې اجازه دا مشخصوي چې هر شخص:

څومره وخت په آلمان کې پاتې کېدای شي،

آیا د کار اجازه لري که نه،

آیا زده کړې کولای شي،

او کوم قانوني حقوق به ولري.

 

په آلمان کې د کار اقامت Aufenthaltserlaubnis zur Beschäftigung

په آلمان کې د اقامت تر ټولو عام ډولونو څخه یو د کار اقامت دی. دا اقامت هغو کسانو ته ورکول کېږي چې:

د کار قرارداد لري،

د آلماني شرکت له خوا ګمارل شوي وي،

یا داسې مسلکي تخصص ولري چې د آلمان د کار بازار ورته اړتیا لري.

د دې ډول اقامت د ترلاسه کولو لپاره معمولاً لاندې شرایط اړین وي:

معتبر کاري قرارداد،

کافي عاید،

صحي بیمه،

او معتبر پاسپورټ.

په ځینو مسلکونو کې د آلمان د کار ادارې (Bundesagentur für Arbeit) تایید هم ضروري وي.

 

د آلمان Blue Card څه شی دی؟

په آلمان کې د کاري اقامت له مهمو او مشهورو ډولونو څخه ده او ځانګړې د مسلکي او لوړو مهارت لرونکو کسانو لپاره طرحه شوې ده.

دا ډول اقامت په ځانګړي ډول د لاندې کسانو لپاره مناسب دی:

انجینران،

پروګرامران،

ډاکټران،

د IT متخصصین،

او د پوهنتون فارغان.

 

د Blue Card مهمې ګټې

د Blue Card لرونکي د عادي کاري اقامت په پرتله ډېرې ګټې لري، لکه:

✔ د دایمي اقامت چټکه لاره

✔ د کورنۍ د راوستلو اسانه امکان

✔ د کار بازار کې ډېره ازادي

✔ د اقامت لوړ اعتبار

✔ په ځینو شرایطو کې د اروپايي اتحادیې دننه اسانه تګ راتګ

 

په آلمان کې د Blue Card لپاره لږ تر لږه معاش څومره دی؟

د Blue Card لپاره اړین لږ تر لږه معاش هر کال بدلېږي.

په 2025 کال کې د کلني ناخالص معاش لږ تر لږه اندازه عموماً شاوخوا:

45,300 یورو ناخالص کلنی معاش

اعلان شوې وه.

خو د هغو مسلکونو لپاره چې ډېر اړتیا ورته وي (Mangelberufe) لکه:

د کمپیوټر انجینري،

ساختماني او سرک جوړونې انجینري،

ریاضیات،

علوم،

طب،

هغه کسان چې شاوخوا:

41,000 یورو ناخالص کلنی معاش

ولري، هم کولای شي Blue Card ترلاسه کړي.

پاملرنه: د Blue Card شرایط هر کال بدلېدای شي.

 

په آلمان کې د زده‌کړې اقامت Aufenthaltserlaubnis zum Studium

آلمان د نړیوالو محصلینو لپاره د نړۍ له تر ټولو مشهورو هېوادونو څخه دی.

د زده‌کړې اقامت د لاندې موخو لپاره ورکول کېږي:

پوهنتون،

کالج،

د ژبې کورس،

یا ځینې مسلکي روزنیز پروګرامونه.

 

د محصلینو د اقامت عام شرایط

محصل باید معمولاً لاندې اسناد وړاندې کړي:

د منلو لیک،

د مالي توان ثبوت،

صحي بیمه،

او د استوګنې پته.

 

تړلی بانکي حساب (Sperrkonto)

ډېری بهرني محصلین باید تړلی بانکي حساب ولري.

په وروستیو کلونو کې اړینه اندازه عموماً له:

12,000 یورو

څخه زیاته وه، چې د یوه کال د ژوند لګښتونو لپاره حسابېږي.

 

د محصلینو د کار اجازه

په آلمان کې نړیوال محصلین عموماً اجازه لري:

120 بشپړې ورځې

یا

240 نیمې ورځې

په کال کې کار وکړي.

 

په آلمان کې د کورنۍ اقامت Familiennachzug

دا ډول اقامت هغو کسانو ته ورکول کېږي چې نږدې کورنۍ یې په آلمان کې ژوند کوي.

تر ټولو عام موارد:

د مېړه یا مېرمنې یوځای کېدل،

تر ۱۸ کلونو کم عمره ماشومان،

یا د کاري اقامت او Blue Card لرونکو د کورنۍ غړي.

 

د مېرمنې یا مېړه لپاره د ژبې شرط

په ډېرو مواردو کې مېړه یا مېرمن باید د آلماني ژبې د A1 کچې سند وړاندې کړي.

خو د ځینو ډلو لکه د Blue Card لرونکو لپاره استثناوې موجودې وي.

 

په آلمان کې دایمي اقامت Niederlassungserlaubnis

دایمي اقامت په آلمان کې د کډوالو له مهمو هدفونو څخه دی.

د دایمي اقامت لرونکی:

د وخت محدودیت نه لري،

د کار ډېره ازادي لري،

او د اقامت لوړ امنیت لري.

 

د دایمي اقامت عام شرایط

معمولاً شخص باید:

څو کاله په قانوني ډول په آلمان کې ژوند کړی وي،

د تقاعد بیمه یې ورکړې وي،

په آلماني ژبه پوه وي،

کافي عاید ولري،

او جدي جرمي سابقه ونه لري.

 

د آلمان تابعیت Einbürgerung

تابعیت د دایمي اقامت څخه لوړه درجه ده.

کله چې شخص تابعیت ترلاسه کړي:

آلمانی پاسپورټ اخلي،

د رایې ورکولو حق لري،

او رسمي د آلمان تبعه ګڼل کېږي.

 

د تابعیت شرایط

معمولاً لاندې موارد پکې شامل وي:

څو کاله قانوني اقامت،

لږ تر لږه د B1 کچې آلماني ژبې سند،

مالي خپلواکي،

د تابعیت ازموینه پاس کول،

او جدي جرمي سابقه نه لرل.

 

د Duldung څه شی دی؟

د Duldung “زغمېدلي پاتې کېدو” معنا لري او اصلي اقامت نه ګڼل کېږي.

دا وضعیت عموماً هغه وخت ورکول کېږي چې:

د شخص ایستل فعلاً ممکن نه وي،

خو

لا یې رسمي اقامت نه وي ترلاسه کړی.

 

مهم ټکی

د Duldung لرونکي کسان عموماً:

د اقامت لږ امنیت لري،

د کار ډېر محدودیتونه لري،

او وضعیت یې موقتي او نامعلوم وي.

 

د جرمونو اغېز پر اقامت

په آلمان کې ځینې جرمونه د اقامت پر وضعیت جدي اغېز کولی شي.

لکه:

د مخدره موادو جرمونه،

تاوتریخوالی،

غلا،

د جعلي اسنادو کارول،

یا سایبري جرمونه،

کولای شي د لاندې ستونزو لامل شي:

د اقامت د تمدید رد،

د دایمي اقامت ستونزې،

د تابعیت ستونزې،

یا حتی له هېواده ایستل.

 

وروستۍ پایله

په آلمان کې د خوندي راتلونکې لپاره:

✔ خپل د اقامت ډول په سمه توګه وپېژنئ

✔ د مهاجرت قوانین جدي ونیسئ

✔ ریښتیني اسناد او معلومات وړاندې کړئ

✔ د خپل اقامت وضعیت تعقیب کړئ

✔ له جرمونو او قانوني ستونزو ځان وساتئ

په آلمان کې د اقامت ډول د شخص پر مسلکي، مالي او ټولنیز راتلونکي ډېر مهم اغېز لري.

 

✔ پوهاوی

✔ پلان جوړونه

✔ قانون ته درناوی

دا درې اصول په آلمان کې د بریالۍ کډوالۍ او قانوني ژوند بنسټ جوړوي.