په جرمني کې دایمي اقامت

شرایط، ګټې، قوانین او له موقتي اقامت سره توپیر

 

 

مقدمه

 

د ډېرو مهاجرینو لپاره چې په جرمني کې ژوند او کار کوي، د دایمي اقامت ترلاسه کول د مهاجرتي ژوند له مهمو مرحلو څخه ګڼل کېږي. ډېر کسان کلونه د موقتي اقامت له اجازې سره ژوند کوي او تل د لاندې موضوعاتو په اړه اندېښمن وي:

 

* د اقامت تمدید،

* د کار قرارداد،

* د قوانینو بدلون،

* یا د مهاجرت ادارې پرېکړې.

 

د جرمني دایمي اقامت چې Niederlassungserlaubnis بلل کېږي، خلکو ته اجازه ورکوي چې په جرمني کې بې له وختي محدودیت څخه ژوند او کار وکړي او ډېر لوړ اقامتي ثبات ولري.

 

خو د ځینو خلکو د تصور خلاف، دایمي اقامت په اوتومات ډول نه ورکول کېږي. د جرمني د مهاجرت اداره د شخص مالي وضعیت، د اقامت موده، د تقاعد بیمې پیسې، د جرمني ژبې پوهه، جرمي سابقه او د ټولنې سره د ادغام کچه ارزوي.

 

⸻

 

د جرمني دایمي اقامت څه شی دی؟

 

دایمي اقامت په جرمني کې د نامحدود وخت لپاره د اوسېدو اجازه ده.

 

د موقتي اقامت خلاف:

 

* د پای نېټه نه لري،

* له ځانګړي کارفرما سره تړلی نه وي،

* او د اقامت ډېر امنیت برابروي.

 

هغه څوک چې دایمي اقامت ولري، کولای شي:

 

* په ازاد ډول کار وکړي،

* خپله دنده بدله کړي،

* کاروبار پیل کړي،

* او عموماً د اقامت د تمدید په اړه لږه اندېښنه ولري.

 

⸻

 

دایمي اقامت او د جرمني تابعیت ترمنځ توپیر

 

ډېر خلک دا دوه موضوعات سره ګډوي.

 

دایمي اقامت دا معنا لري چې:

 

* شخص په دوامداره ډول په جرمني کې ژوند کولای شي،

 

خو لا هم:

 

* جرمني پاسپورټ نه لري،

* د رایې ورکولو حق نه لري،

* او د جرمني تبعه نه ګڼل کېږي.

 

خو تابعیت (Einbürgerung) لوړه مرحله ده چې پکې شخص په رسمي ډول د جرمني تبعه ګرځي.

 

⸻

 

د دایمي اقامت قانوني بنسټ

 

§ 9 Aufenthaltsgesetz (AufenthG)

 

د قانون متن

 

„Einem Ausländer ist die Niederlassungserlaubnis zu erteilen, wenn

er seit fünf Jahren die Aufenthaltserlaubnis besitzt,

sein Lebensunterhalt gesichert ist,

er mindestens 60 Monate Pflichtbeiträge oder freiwillige Beiträge zur gesetzlichen Rentenversicherung geleistet hat,

Gründe der öffentlichen Sicherheit oder Ordnung nicht entgegenstehen,

ihm die Beschäftigung erlaubt ist,

er über ausreichende Kenntnisse der deutschen Sprache verfügt

und

er über Grundkenntnisse der Rechts- und Gesellschaftsordnung und der Lebensverhältnisse im Bundesgebiet verfügt.“

 

⸻

 

ژباړه

 

«یو بهرني کس ته دایمي اقامت ورکول کېږي که:

 

* لږ تر لږه پنځه کاله یې د اقامت اجازه لرلې وي؛

* د خپل ژوند لګښتونه پوره کولای شي؛

* لږ تر لږه ۶۰ میاشتې یې د تقاعد بیمه ورکړې وي؛

* د عامه امنیت او نظم لپاره خطر ونه لري؛

* د کار اجازه ولري؛

* د جرمني ژبې کافي پوهه ولري؛

* او د جرمني د حقوقي او ټولنیز نظام په اړه اساسي معلومات ولري.»

 

⸻

 

د پنځو کلونو د اقامت شرط

 

په ډېرو مواردو کې شخص باید لږ تر لږه پنځه کاله په قانوني ډول په جرمني کې ژوند کړی وي. د اقامت ډول مهم دی او ځینې اقامتي مودې ښايي په بشپړ ډول حساب نه شي.

 

د مثال په توګه: که یو شخص د ډوبلین قانون له مخې شپږ میاشتې د بل هېواد ته د اخراج له خطر سره مخ وي، خو اخراج یې ودرول شي، د هغه پنځه کلنه موده عموماً د ډوبلین پروسې له پای وروسته حسابېږي.

 

⸻

 

د تقاعد بیمې شرط

 

د دایمي اقامت یو مهم شرط دا دی:

 

لږ تر لږه ۶۰ میاشتې د تقاعد بیمه (Rentenversicherung) ورکړل شوې وي.

 

دا پیسې عموماً د لاندې لارو ورکول کېږي:

 

* قانوني کار،

* یا ځینې اختیاري پیسې.

 

⸻

 

د جرمني ژبې شرط

 

معمولاً غوښتونکی باید د B1 کچې د جرمني ژبې سند وړاندې کړي.

 

د مهاجرت اداره غواړي ډاډ ترلاسه کړي چې شخص:

 

* په خپلواک ډول ژوند کولای شي،

* او د جرمني ټولنې سره یوځای کېدای شي.

 

⸻

 

عاید او مالي وضعیت

 

شخص باید وښيي چې:

 

* ثابت عاید لري؛

* په بشپړ ډول د دولت په مرستو متکي نه دی؛

* او د خپل او خپلې کورنۍ لګښتونه پوره کولای شي.

 

⸻

 

ایا د Jobcenter مرستې ستونزه جوړوي؟

 

په ډېرو مواردو کې، د هغو کسانو غوښتنلیکونه چې دولتي مرستې اخلي، رد کېږي یا ډېر وخت ته اړتیا لري.

 

خو د Blue Card لرونکي معمولاً ژر دایمي اقامت ترلاسه کولای شي.

 

د اقامت د قانون د ۱۸c مادې له مخې:

 

⸻

 

§ 18c Aufenthaltsgesetz (AufenthG) – د مسلکي کسانو لپاره دایمي اقامت

 

د قانون متن

 

„(1) Einem Fachkraft mit einer Aufenthaltserlaubnis nach den §§ 18a, 18b oder 18d ist ohne Zustimmung der Bundesagentur für Arbeit eine Niederlassungserlaubnis zu erteilen, wenn

sie seit drei Jahren im Besitz einer Aufenthaltserlaubnis ist,

sie mindestens 36 Monate Pflichtbeiträge oder freiwillige Beiträge zur gesetzlichen Rentenversicherung geleistet hat,

die Voraussetzungen des § 9 Absatz 2 Satz 1 Nummer 2 und 4 bis 6, 8 und 9 vorliegen und

sie über ausreichende Kenntnisse der deutschen Sprache verfügt.

 

(2) Abweichend von Absatz 1 ist Inhabern einer Blauen Karte EU eine Niederlassungserlaubnis zu erteilen, wenn sie mindestens 27 Monate eine Beschäftigung nach § 18g ausgeübt haben und für diesen Zeitraum Pflichtbeiträge oder freiwillige Beiträge zur gesetzlichen Rentenversicherung geleistet haben und über einfache Kenntnisse der deutschen Sprache verfügen. Abweichend hiervon beträgt die Frist 21 Monate, wenn die Fachkraft über ausreichende Kenntnisse der deutschen Sprache verfügt.“

 

⸻

 

ژباړه

 

§18c د اقامت قانون – د مسلکي کسانو لپاره دایمي اقامت

 

«(1) هغه مسلکي کس ته چې د §§18a، 18b یا 18d له مخې اقامت ولري، د کار ادارې له اجازې پرته دایمي اقامت ورکول کېږي که:

 

* لږ تر لږه درې کاله یې اقامت درلودلی وي؛

* لږ تر لږه ۳۶ میاشتې یې د تقاعد بیمه ورکړې وي؛

* د §9 شرطونه پوره کړي؛

* او د جرمني ژبې کافي پوهه ولري.

 

(2) د اروپايي اتحادیې د Blue Card لرونکي دایمي اقامت ترلاسه کولای شي که:

 

* لږ تر لږه ۲۷ میاشتې یې کار کړی وي؛

* په دې موده کې یې د تقاعد بیمه ورکړې وي؛

* او د جرمني ژبې ساده پوهه ولري.

 

که شخص د جرمني ژبې ښه پوهه ولري، دا موده ۲۱ میاشتو ته راکمېږي.»

 

⸻

 

د بېکارۍ اغېز

 

ډېر مهاجرین اندېښنه لري چې که د دایمي اقامت غوښتنې څخه لږ مخکې یا د پروسې پر مهال خپله دنده له لاسه ورکړي، د دوی پر دوسیه به اغېز وکړي.

 

لنډمهاله بېکاري معمولاً جدي ستونزه نه جوړوي که شخص ښه کاري او مالي سابقه ولري.

 

خو:

 

* اوږدمهاله بېکاري،

* پر دولتي مرستو ډېر تکیه،

* یا د مالیاتو ستونزې

 

کولای شي پر دوسیه منفي اغېز وکړي.

 

⸻

 

ایا جرمي سابقه مهمه ده؟

 

هو، ډېره مهمه ده.

 

جرمونه لکه:

 

* تاوتریخوالی،

* د مخدره موادو جرمونه،

* غلا،

* درغلي،

* انټرنېټي جرمونه،

* یا د جعلي اسنادو کارول

 

کولای شي د لاندې ستونزو سبب شي:

 

* د دایمي اقامت رد،

* د دوسیې ځنډ،

* یا د اقامت د تمدید ستونزې.

 

⸻

 

د دایمي اقامت ګټې

 

دایمي اقامت ډېرې ګټې لري:

 

✔ د اقامت زیات امنیت

✔ د کار زیات ازادي

✔ د کارفرما اسانه بدلون

✔ د کاروبار پیل امکان

✔ د پور اخیستلو ښه چانس

✔ د اقامت د تمدید لږه اندېښنه

✔ تابعیت ته اسانه لار

 

⸻

 

خطرناکې تېروتنې

 

ځینې تېروتنې جدي ستونزې رامنځته کولای شي:

 

* د مالیاتو نه ورکول،

* د بیمې قطع کېدل،

* جعلي اسناد وړاندې کول،

* جرمي اعمال،

* د معلوماتو پټول،

* یا د مهاجرت قوانینو ماتول.

 

⸻

 

وروستۍ پایله

 

د جرمني دایمي اقامت د مهاجرتي ژوند له مهمو مرحلو څخه دی او کولای شي مهاجرینو ته ډېر امنیت، ثبات او ازادي ورکړي.

 

د دایمي اقامت د ترلاسه کولو چانس د زیاتولو لپاره:

 

✔ د جرمني ژبه جدي زده کړئ

✔ مالیات او بیمه پر وخت ورکړئ

✔ جرمي سابقه مه جوړوئ

✔ ریښتیني اسناد وړاندې کړئ

✔ خپل اقامتي وضعیت په دوامداره ډول تعقیب کړئ

 

په جرمني کې دایمي اقامت یوازې د اقامت کارت نه دی؛ بلکې د دولت د قانوني باور او ثبات نښه ده.

 

⸻

 

✔ ثبات

✔ امنیت

✔ اوږدمهاله راتلونکی

 

دا درې هغه مهم دلایل دي چې ډېری مهاجرین د جرمني دایمي اقامت ترلاسه کولو ته هڅوي.