
Loading
کار سیاه یا همان (Schwarzarbeit )در آلمان
Updated on Jul 5, 2026
Article languageدری
کار سیاه، فرار مالیاتی، مجازاتها و خطرات جدی برای مهاجرین
مقدمه
بسیاری از مهاجرینی که تازه وارد آلمان میشوند، در ابتدای مسیر با واژه Schwarzarbeit یا همان کار سیاه / کار غیرقانونی آشنا میشوند.
ابتدا لازم است تعریف کنیم، که اصولا به چه کاری، کار سیاه گفته می شود؟ به انجام کار بدون ثبت قانونی، کار سیاه گفته می شود.
یعنی : استخدام کردن یا شدن در کاری بدون اعلام رسمی، بدون پرداخت مالیات، بدون بیمه، و همچنین بدون ثبت در سیستم قانونی آلمان.
بعضی افراد تصور میکنند اگر مالیات پرداخت نکنند، بدون قرارداد کار کنند، یا حقوق را نقدی دریافت کنند، مشکل خاصی وجود ندارد.
اما در آلمان، موضوع Schwarzarbeit بسیار جدی است و میتواند برای کارمند، کارفرما، و حتی وضعیت اقامت مهاجرین مشکلات قانونی سنگینی ایجاد کند.
بسیاری از مهاجرین بدون اطلاع دقیق از قانون وارد کارهای غیررسمی میشوند، اما بعداً با جریمههای مالی، مشکلات بیمه، از دست دادن حقوق قانونی، یا حتی خطرات اقامتی مواجه میشوند.
این مقاله یک راهنمای ساده و کاربردی درباره مفهوم Schwarzarbeit، قوانین مرتبط و خطرات مهم آن در آلمان است.
توجه داشته باشید که اگر ماموران اداره گمرک Zoll در آلمان که مسئول کشف موارد کار سیاه هستند، در محیط کاری متوجه وجود کارگر غیر قانونی ( اینجا منظور کارگری بدون قرارداد کاری) شوند، هم برای کارگر و هم برای کارفرما پرونده تشکیل میدهند چرا که براساس ماده یک قانون کار سیاه:
§ 1 Schwarzarbeitsbekämpfungsgesetz (SchwarzArbG)
متن قانون
„Schwarzarbeit leistet, wer Dienst- oder Werkleistungen erbringt oder ausführen lässt und dabei
als Arbeitgeber, Unternehmer oder versicherungspflichtiger Selbstständiger seine sich aufgrund der Dienst- oder Werkleistungen ergebenden sozialversicherungsrechtlichen Melde-, Beitrags- oder Aufzeichnungspflichten nicht erfüllt,
als Steuerpflichtiger seine sich aufgrund der Dienst- oder Werkleistungen ergebenden steuerlichen Pflichten nicht erfüllt,
als Empfänger von Sozialleistungen seine sich aufgrund der Dienst- oder Werkleistungen ergebenden Mitteilungspflichten gegenüber dem Sozialleistungsträger nicht erfüllt.“
ترجمه
«کار سیاه انجام میدهد کسی که خدمات یا کاری را انجام دهد یا انجام آن را به دیگران واگذار کند :
بهعنوان کارفرما یا فرد شاغل، وظایف مربوط به بیمه اجتماعی، ثبت یا پرداخت حق بیمه را انجام ندهد،
وظایف مالیاتی خود را انجام ندهد،
یا در زمان دریافت کمکهای اجتماعی، درآمد ناشی از کار را اعلام نکند.»
هم کارگری که پذیرفته بدون قرارداد کار کنند و هم کارفرمایی که کارگری را بدون ثبت قانونی به استخدام خود در آورده ممکن است با جریمه یا پیگرد قانونی مواجه شوند.
نحوه رسیدگی به این دو پرونده متفاوت خواهد بود، اما ممکن است هر دو با جریمه یا تبعات قانونی مواجه شوند.
در این بخش ابتدا در ارتباط با برخوردی که قانون با کارفرمایی که کارگر یا کارگران غیرقانونی را به استخدام درآورد توضیحاتی را بر پایه آنچه در قانون ذکر شده ارائه می کنیم و سپس به تبعاتی که انجام کار سیاه برای یک کارگر بخصوص کارگر مهاجر خواهد داشت می پردازیم.
آیا هر کار نقدی غیرقانونی است؟
خیر. دریافت حقوق نقدی همیشه غیرقانونی نیست. در عمل پرداخت نقدی دستمزد به تنهایی غیرقانونی نیست، اما درآمد باید ثبت شده و مالیات و بیمه آن پرداخت شود.
مشکل اما زمانی ایجاد میشود که کار ثبت نشده باشد، مالیاتی پرداخت نشده باشد، بیمه وجود نداشته باشد، ویا ادارههای مربوطه از اشتغال فرد مطلع نباشند.
مثال ساده
فرض کنید فردی در رستوران، یا یک ساختمان در حال ساخت یا بازساری، آرایشگاه، یا خدمات نظافتی کار میکند اما:
قرارداد ندارد،
بیمه ندارد،
و حقوق را مخفیانه نقدی دریافت میکند.
در بسیاری از موارد این وضعیت کار سیاه محسوب میشود.
برخی کارفرمایان کارگران خود را نصف سیاه و نصف سفید استخدام می کنند. در واقع یک قرارداد ۲۰ ساعته را ثبت می کنن و مالیات و بیمه را براساس بیست ساعت کار درهفته پرداخت می کنند، اما از کارگر می خواهند که ۴۰ ساعت کار کند و باقی حقوق خود را بابت ۲۰ ساعت کار سیاه دستی دریافت کند.
هرچند اثبات این امر برای مامور قانون بسیار سخت است، اما غیرممکن نیست و اگر ثابت شود کارفرمایی به قصد مخفی کردن کار غیرقانونی از شیوه های مختلف از جمله مثالی که در بالا ذکر شده، استفاده کردن، جریمه سخت تری در انتظار کارفرما خواهد بود.
مجازات کار سیاه در آلمان
بسیاری از افراد تصور میکنند Schwarzarbeit فقط یک تخلف کوچک است.
اما در بعضی شرایط حتی ممکن است پرونده کیفری تشکیل شود، ویا جریمههای بسیار سنگین نقدی و حتی محکومیت به حبس را در برداشته باشد.
ماده قانونی مهم درباره جریمه
§ 8 SchwarzArbG – Bußgeldvorschriften
متن قانون
„Ordnungswidrig handelt, wer vorsätzlich oder fahrlässig einer Vorschrift dieses Gesetzes zuwiderhandelt.“
ترجمه
«هر فردی که عمداً یا از روی سهلانگاری برخلاف مقررات این قانون عمل کند، مرتکب تخلف اداری شده است.»
میزان جریمه چقدر است؟
بسته به نوع تخلف جریمه میتواند از چند صد یورو تا ۵۰٬۰۰۰ یورو یا حتی بیشتر باشد.
در بعضی موارد که تخلف بصورت قضایی تحت پیگرد قرار می گیرد، برای فرد یا شرکت متخلف کیفرخواستی با اتهام هایی نظیر:
فرار مالیاتی،
کلاهبرداری اجتماعی،
یا سوء استفاده گسترده کاری
تنظیم شود.
اگر مالیات پرداخت نشده باشد چه میشود؟
اداره مالیات Finanzamt میتواند مالیاتهای پرداختنشده، به همراه جریمه مالیاتی به همراه و بهره مالیاتی را مطالبه کند.
مثال
فرض کنید کارفرما چند کارگر را بدون ثبت قانونی استخدام کرده و بیمه پرداخت نکرده، مالیات رد نکرده و حقوق را نقدی پرداخت کرده است.
اگر بازرسی انجام شود:
ممکن است چندین هزار یورو جریمه، بدهی مالیاتی و حتی پرونده کیفری تشکیل شود.
آیا کارگر هم مجازات میشود؟
بله، بعضی مهاجرین تصور میکنند فقط کارفرما مسئول است.
اما اگر فرد آگاهانه بدون ثبت قانونی کار کند، کمک اجتماعی اشتباه دریافت کند، یا درآمد خود را پنهان کند. ممکن است خودش نیز جریمه شود، دچار پرونده کیفری شود و یا مشکلات اقامتی پیدا کند.
دریافت همزمان کمک اجتماعی و کار سیاه
این یکی از حساسترین موضوعات در آلمان، این است که فردی هم کمک هزینه دولتی مثل کمک هزینه بیکاری و یا مزایای اجتماعی دریافت کند، و در کنار آن در آمدی غیرقانونی داشته باشد. همین امر باعث خواهد شد تا احتمالا ایشان به عنوان فردی با اتهام کلاهبرداری اجتماعی تحت پیگرد قانونی قرار گرفته و در کنار جریمه های مالی از برخی حمایت های اجتماعی محروم شود. حال اگر فرد خاطی یک مهاجر باشد، احتمالا در زمان تمدید اقامت با دشواری های روبرو شود. از جمله ، درخواست اقامت دائم رد شود، یا پرونده تابعیتش آسیب ببیند. همچنین از آنجا که در زمان انجام کار سیاه، کارگر تحت پوشش بیمه کاری قرار ندارد، درصورت بروز هرگونه حادثه ای نه تنها نمی تواند از مزایای بیمه درمانی استفاده کند، بلکه احتمالا نتواند خسارت، از کار افتادگی و هزینه های درمانی خود را از کارفرما طلب کند.
مثال
فرض کنید فردی در ساختمان بدون ثبت قانونی کار میکند و از داربست سقوط میکند، یا دچار آسیب جدی میشود. در چنین شرایطی:
دریافت غرامت،
حمایت بیمه،
یا اثبات رابطه کاری
ممکن است بسیار سخت شود و فرد کارگر در کنار تمامی مشکلات جسمی که برایش ایجاد شده، درگیر یک پروسه حقوقی پیچیده خواهد شد.
اشتباهات رایج مهاجرین
بعضی افراد:
بدون قرارداد شروع به کار میکنند،
فقط به قول شفاهی اعتماد میکنند،
یا تصور میکنند «چند ماه کار سیاه مشکلی ندارد.»
اما بعداً:
حقوق دریافت نمیکنند،
بیمه ندارند،
یا دچار مشکل اقامتی میشوند.
هشدار مهم
بعضی کارفرماها به مهاجرین میگویند:
«همهچیز اوکی است، مشکلی پیش نمیآید.»
اما در صورت بروز مشکل:
کارگر معمولاً آسیبپذیرترین فرد خواهد بود، بخصوص اگر مهاجر باشد و تسلیت کافی به زبان آلمانی و قانون آلمان نداشته باشد.
نتیجه نهایی
برای داشتن آیندهای امن در آلمان:
✔ فقط کار قانونی انجام دهید
✔ قرارداد کاری داشته باشید
✔ بیمه و مالیات را جدی بگیرید
✔ بدون ثبت رسمی کار نکنید
✔ به وعدههای غیررسمی اعتماد کامل نکنید
در آلمان، کار غیرقانونی ممکن است در کوتاهمدت ساده به نظر برسد، اما در بلندمدت میتواند مشکلات مالی، حقوقی و مهاجرتی بسیار جدی ایجاد کند.
✔ امنیت شغلی
✔ بیمه و حمایت قانونی
✔ آینده مهاجرتی امن
این سه موضوع، مهمترین دلایل دوری از Schwarzarbeit در آلمان هستند.