Cayda, Hanjabaad iyo Dambiyada Internet-ka ee Sharciga Jarmalka
Loading
Criminal law

Cayda, Hanjabaad iyo Dambiyada Internet-ka ee Sharciga Jarmalka

Updated on 05-Lul-2026

Article languageSoomaali
Cay, Hanjabaado WhatsApp ah, Faafinta Sawirro iyo Dhibaateynta Online-ka
 
 
Hordhac
 
Jarmalka gudaheeda, cayda, hanjabaadaha iyo qaar ka mid ah dhaqamada internet-ka waxaa loo qaataa si aad u culus. Ficillo badan oo laga yaabo in dalal kale lagu arko “wax caadi ah” ama “kaliya xanaaq degdeg ah,” ayaa Jarmalka laga yaabaa in loo tixgeliyo dambiyo ciqaabeed.
 
Arrintani waxay si gaar ah muhiim ugu tahay:
 
* baraha bulshada,
* WhatsApp,
* Instagram,
* Telegram,
* iyo goobaha shaqada.
 
Sharciga Jarmalku wuxuu ilaaliyaa:
 
* karaamada aadanaha,
* asturnaanta gaarka ah,
* badbaadada maskaxda,
* iyo nolosha gaarka ah ee dadka.
 
Sababtaas awgeed:
 
* cayda,
* hanjabaadaha,
* faafinta sawirrada gaarka ah,
* dhibaateynta internet-ka,
* iyo hadallada nacaybka
 
waxay keeni karaan cawaaqib sharci oo culus.
 
 
Qaybta Koowaad: Cayda
 
§ 185 StGB – Beleidigung (Cay)
 
Qoraalka sharciga (Af-Jarmal):
 
„Die Beleidigung wird mit Freiheitsstrafe bis zu einem Jahr oder mit Geldstrafe und, wenn die Beleidigung mittels einer Tätlichkeit begangen wird, mit Freiheitsstrafe bis zu zwei Jahren oder mit Geldstrafe bestraft.“
 
 
Tarjumid:
 
Caydu waxaa lagu ciqaabi karaa xabsi ilaa hal sano ah ama ganaax lacageed; haddii caydu ay la socoto fal jireed, ciqaabtu waxay noqon kartaa ilaa laba sano oo xabsi ah ama ganaax lacageed.
 
 
Sharaxaad Fudud
 
Jarmalka gudaheeda, aflagaaddo iyo cay waxay noqon karaan dambiyo.
 
Waxay ku jiraan:
 
* cay fool ka fool ah,
* cay lagu diro WhatsApp,
* cay lagu sameeyo Instagram,
* faallooyin aflagaaddo ah,
* ama xitaa calaamado ama dhaqaaqyo cay ah.
 
 
Tusaalooyin
 
Tusaale 1:
 
Qof ayaa waddada ku caayaya qof kale.
 
Waxaa laga yaabaa in dacwad ciqaabeed laga gudbiyo.
 
 
Tusaale 2:
 
Qof ayaa WhatsApp ku dira fariimo cay ah.
 
Sawirka shaashadda (screenshot) waxaa loo isticmaali karaa caddeyn ahaan.
 
 
Tusaale 3:
 
Qof ayaa baraha bulshada ku caayaya koox dad ah.
 
Arrintani waxay isu beddeli kartaa hadal nacayb (Hate Speech).
 
 
Qaybta Labaad: Hanjabaad
 
§ 241 StGB – Bedrohung (Hanjabaad)
 
Qoraalka sharciga (Af-Jarmal):
 
„Wer einen Menschen mit der Begehung eines gegen ihn oder eine ihm nahestehende Person gerichteten Verbrechens bedroht, wird mit Freiheitsstrafe bis zu einem Jahr oder mit Geldstrafe bestraft.“
 
 
Tarjumid:
 
Qof kasta oo ku hanjaba qof kale inuu dembi ka geli doono isaga ama qof isaga u dhow, waxaa lagu ciqaabi karaa xabsi ilaa hal sano ah ama ganaax lacageed.
 
 
Sharaxaad Fudud
 
Hanjabaaddu kuma koobna weerar jireed oo dhab ah.
 
Xitaa weedho sida:
 
* “Waan ku dili doonaa,”
* “Waad arki doontaa waxa kugu dhaca,”
* ama hanjabaad qoyska qofka
 
waxaa loo tixgelin karaa dembi.
 
 
Tusaalooyin
 
Tusaale 1:
 
Qof ayaa muran kadib WhatsApp ku dira fariimo hanjabaad ah.
 
Waxaa laga yaabaa in kiis ciqaabeed la furo.
 
 
Tusaale 2:
 
Qof ayaa shaqaale kale ugu hanjabaya inuu waxyeello u geysan doono.
 
Tani waxay noqon kartaa dembi hanjabaad ah.
 
 
Qaybta Saddexaad: Faafinta Sawirrada Gaarka ah
 
§ 201a StGB – Ku Xadgudubka Nolosha Gaarka ah
 
Qoraalka sharciga (Af-Jarmal):
 
„Wer von einer anderen Person, die sich in einer Wohnung oder einem gegen Einblick besonders geschützten Raum befindet, unbefugt Bildaufnahmen herstellt oder überträgt und dadurch den höchstpersönlichen Lebensbereich der abgebildeten Person verletzt, wird bestraft.“
 
 
Tarjumid:
 
Qof kasta oo fasax la’aan sawirro ama muuqaallo ka qaada ama faafiya qof ku sugan meel gaar ah ama meel si gaar ah loo ilaaliyo, isla markaana ku xadgudba noloshiisa gaarka ah, waa la ciqaabi doonaa.
 
 
Sharaxaad Fudud
 
Jarmalka gudaheeda, faafinta sawirrada ama muuqaallada dadka kale iyada oo aan oggolaansho laga haysan waxay sababi kartaa dhibaatooyin sharci oo culus.
 
Gaar ahaan:
 
* sawirrada gaarka ah,
* sawirrada galmada,
* sawirrada carruurta,
* ama sawirrada la faafiyo kadib kala tagga
 
waa arrimo aad xasaasi u ah.
 
 
Tusaalooyin
 
Tusaale 1:
 
Qof ayaa faafiya sawirro gaar ah oo lammaanihiisii hore ah.
 
Tani waxay noqon kartaa dembi ciqaabeed.
 
 
Tusaale 2:
 
Qof ayaa si qarsoodi ah u duuba dadka kale kadibna internet-ka ku faafiya.
 
Tani waxay noqon kartaa ku xadgudub asturnaanta.
 
 
Qaybta Afraad: Hadallada Nacaybka iyo Dambiyada Internet-ka
 
§ 130 StGB – Volksverhetzung (Kicinta Nacaybka)
 
Qoraalka sharciga (Af-Jarmal):
 
„Wer gegen eine nationale, rassische, religiöse oder durch ihre ethnische Herkunft bestimmte Gruppe zum Hass aufstachelt oder zu Gewalt- oder Willkürmaßnahmen auffordert, wird bestraft.“
 
 
Tarjumid:
 
Qof kasta oo kiciya nacayb ama ku baaqa rabshad ka dhan ah koox qaran, jinsi, diin ama asal qowmiyadeed leh, waa la ciqaabi doonaa.
 
 
Sharaxaad Fudud
 
Jarmalka gudaheeda:
 
* cunsuriyadda,
* hadallada nacaybka,
* dhiirrigelinta rabshadaha,
* ama waxyaabaha xagjirka ah
 
waxaa loo arkaa arrimo aad u culus.
 
Dambiyadan waxaa sidoo kale lagu daba geli karaa baraha bulshada.
 
 
Tusaalooyin
 
Tusaale 1:
 
Qof ayaa internet-ka ku faafiya fariimo nacayb ah oo ka dhan ah koox qowmiyadeed.
 
Waxaa laga yaabaa in kiis ciqaabeed laga furo.
 
 
Tusaale 2:
 
Qof ayaa dib u faafinaya waxyaabo rabshado iyo xagjirnimo wata.
 
Tani sidoo kale waxay noqon kartaa dembi.
 
 
Qaybta Shanaad: Muhaajiriinta iyo Dambiyada Internet-ka
 
Digniin Muhiim ah oo loogu talagalay Muhaajiriinta
 
Dad badan waxay u maleynayaan:
“Waxa internet-ka lagu qoro muhiim ma aha.”
 
Laakiin Jarmalka gudaheeda:
 
* fariimaha,
* sawirrada shaashadda,
* faallooyinka,
* iyo qoraallada baraha bulshada
 
waxaa loo isticmaali karaa caddeyn sharci ahaan kaa dhan ah.
 
 
Cawaaqibta Suurtagalka ah
 
* ganaax lacageed,
* diiwaan dambiyeed,
* dhibaato helitaanka shaqo cusub,
* dhibaato kordhinta oggolaanshaha deganaanshaha,
* dhibaato helitaanka dhalashada Jarmalka,
* iyo xaalado culus, xabsi.
 
Gunaanad
 
Si aad ugu noolaato Jarmalka si ammaan ah oo sharci ah:
 
✔ Si ixtiraam leh ugu dhaqaaq internet-ka
✔ Ka fogow hanjabaad iyo cay
✔ Ha faafin sawirrada dadka kale adigoon fasax haysan
✔ Si masuuliyad leh u isticmaal baraha bulshada
✔ Ka fogow faafinta nacayb ama waxyaabo xagjirnimo ah
 
Jarmalka gudaheeda, internet-ku ma aha “meel aan sharci lahayn,” dhaqanka online-kuna wuxuu yeelan karaa cawaaqib ciqaabeed.
 
✔ Ixtiraam
✔ Mas’uuliyad
✔ Wacyigelin Dijitaal ah
 
Saddexdan mabda’ waa aasaaska joogitaanka ammaan iyo sharci ah ee bulshada iyo internet-ka gudaha Jarmalka.
More in this category(5)