Bandora Tomara Sûcê li Ser Îqamet, Îqameta Daimî û…

Sûcên ku dikarin bibin sedema pirsgirêkên îqametê an jî derxistina ji Almanyayê

Destpêk

Mirov dikare xeletiyan bike û bi gelemperî ji xeletiyên xwe fêr dibin û hewl didin hem di jiyana kesane de hem jî di jiyana civakî de xwe baştir bikin.

Lê hin xeletî li gorî qanûn têne hesibandin wek sûc û ji bo kesê ku sûc kiriye ceza hene. Ji bo koçberên li Almanyayê, ev tenê ceza dravî an zindan nîne; dibe ku bibe sedema pirsgirêkên îqametê, redkirina daxwaza welatîbûnê, an jî di rewşên giran de derxistina ji Almanyayê.

Her çend tirs ji destdana mafekî dikare mirovan ji kirinên ku dibe ku zirarê bidin civakê dûr bixe, lê tirsê bê sedem û dirêjdem jî dikare bandoreke neyînî li ser psîkolojiya mirov bike û bibe sedema pirsgirêkên kesane û civakî.

Ev gotar armanc dike ku koçberan bi wan sûcan nas bike ku dikarin li ser daxwazên wan ên welatîbûnê bandor bikin an jî wan bikevin xetera derxistinê.

⸻

Qeydê Sûcê Çi ye û Çawa Tê Kontrolkirin?

Li Almanyayê belgeya qeydê sûcê bi navê Führungszeugnis tê zanîn. Her kes dikare bi çûna şaredariya cihê ku lê dijî û bi dayîna dravê daxwaza vê belgeyê bike û agahdarî li ser rewşa xwe ya dadwerî bistîne.

Di gelek rewşan de — wek destpêkirina karekî nû, dirêjkirina îqametê û hwd. — xwediyê kar an karmendê daîreya koçberiyê dikare daxwaza qeydê sûcê ji kesê daxwazkar bike.

Lê divê em bizanin kîjan sûc di vê belgeyê de xuya dibin û heta kengê dimînin.

Di destpêkê de, heta ku kes bi fermî ji aliyê dadgehê ve sûcdar nehatiye biryardan, ew sûc di qeydê sûcê de nayê tomarkirin. Wateya vê ew e ku heke doz hê jî qediyanî nebe, di qeydê sûcê de tiştek xuya nabe.

Cezaên sivik — wek yekem ceza ya kêmtir ji 90 Tagessätze an zindana kêmtir ji 3 mehan — bi gelemperî di Führungszeugnis-a normal de nayên nîşandan, heke qeydê din tune be.

Cezaên girantir — wek zindana dirêj, sûcên tundûtûjî an sûcên cinsî — bi gelemperî têne tomarkirin û li gorî cureya sûcê û cezayê dikarin gelek salan bimînin. Hin sûcên pir giran dikarin demeke pir dirêj di qeydên dadwerî de bimînin.

⸻

Agahdariya Girîng Derbarê “Tagessätze” de li Almanyayê

Li Almanyayê, di hin rewşan de dadger li şûna zindanê ceza dravî dide. Wateya vê ew e ku kes li şûna cezaya zindanê drav dide.

Ev pergala ceza dravî bi almanî Tagessätze tê gotin.

Her çend li gelek welatan jî ceza dravî hebe, lê li Almanyayê ew ne dravek sabît e; ew li gorî dahata rojane ya kesî tê hesabkirin.

Formula Giştî

Hejmara Tagessätze × Dahata rojane = Tevahiya cezayê

⸻

Mînakek Hêsan

Bila dadgeh dahata rojane ya kesekî bi:

50 euro rojane

hesibîne.

Heke cezaya wî:

30 Tagessätze be:

30 × 50 = 1500 euro

Yanî ceza ya dawî 1500 euro ye.

⸻

Mînaka Duyem

Heke dahata kesî zêdetir be, ceza jî zêdetir dibe.

Mînak:

* Dahata rojane: 100 euro

* Ceza: 90 Tagessätze

90 × 100 = 9000 euro

Yanî kes divê 9000 euro bide.

Wek ku berê hate gotin, cezaên nêzîkî 90 Tagessätze an zêdetir dikarin bandoreke giran li ser îqamet û welatîbûnê bikin.

⸻

Kîjan Sûc Dikarin Li Ser Îqameta Koçberan Bandor Bikin?

Li gorî xala 53 ya Qanûna Îqametê:

§ 53 Aufenthaltsgesetz (AufenthG)

Nivîsa Qanûnê

„Ein Ausländer wird ausgewiesen, wenn sein Aufenthalt die öffentliche Sicherheit und Ordnung, die freiheitliche demokratische Grundordnung oder sonstige erhebliche Interessen der Bundesrepublik Deutschland gefährdet.“

⸻

Werger

“Kesekî biyanî dikare ji Almanyayê were derxistin, heke hebûna wî ewlehiya giştî, rêz û nîzam, pergala demokratîk an berjewendiyên girîng ên Komara Federal a Almanyayê bikeve xeterê.”

⸻

Ravekirina Hêsan

Heke dewleta Almanyayê bibîne ku kesek ji bo civakê xeternak e an gelek caran qanûn şikandiye, dibe ku:

* îqametê wî neyê dirêjkirin,

* an jî biryara derxistinê were dayîn.

⸻

Ma Her Sûcek Dibe Sedema Derxistinê?

Na. Her sûc nayê sedema derxistinê.

Daîreya koçberiyê her dem van tiştan dinirxîne:

* giraniya sûcê،

* hejmarê dubarebûnê،

* tevgera kesî piştî sûcê،

* û xetera li ser civakê.

Lê hin sûc hestiyartir têne hesibandin û dikarin pirsgirêkên mezin çêkin.

⸻

Sûcên Tundûtûjiyê

Li Almanyayê sûcên tundûtûjiyê pir ciddî têne hesibandin.

Mînak:

* lêdan،

* pevçûnên kolanan،

* tehdîd،

* tundûtûjîya malbatî،

* an êrîş li ser kesên din

dikarin li ser îqametê bandor bikin.

⸻

Mînaka Rast

Bila du kes li şahiyekê an li kolanekê pev bikevin û yek ji wan li yê din bixe.

Heta heke birîn ne giran be:

* polîs dikare bikeve nav dozê،

* dozeya sûcê vebe،

* û qeydê sûcê çêbibe.

Heke kes koçber be, ev dikare paşê di:

* dirêjkirina îqametê،

* an daxwaza welatîbûnê de

pirsgirêk çêke.

⸻

Sûcên Têkildarî Madeyên Hişbir

Sûcên têkildarî madeyên hişbir li Almanyayê pir hestiyar in.

Mînak

Heke kesek:

* madeyên hişbir bifiroşe،

* gelek madeyên hişbir hilîne،

* an di belavkirinê de beşdar be،

dibe ku:

* cezaya zindanê bistîne،

* îqameta wî bikeve xeterê،

* an jî biryara derxistinê bistîne.

Heta hin sûcên biçûk ên têkildarî madeyên hişbir jî dikarin li ser dosyeya welatîbûnê bandor bikin.

⸻

Dizî û Serqetî

Li Almanyayê dizî tenê dizîya mezin nîne.

Heta:

* dizîya dikana،

* rêwîtiya bê bilêt،

* an birina tiştên kesên din

jî dikare sûc were hesibandin.

⸻

Mînak

Kesek li dikanê bêyî dayîna drav tiştek derdixe derve.

Heta heke nirxa tiştê kêm be:

* dikan dikare polîs gazî bike،

* dozeya sûcê vebe،

* û qeydê sûcê çêbibe.

Hin koçber difikirin:

“Çimkî dravê wê kêm bû, ne girîng e.”

Lê di dosyeya koçberiyê de ev jî dikare bandoreke neyînî hebe.

⸻

Sûcên Înternetê û Medyaya Civakî

Li Almanyayê tevgera serhêl jî girîngiya qanûnî heye.

Mînak

Kesek di WhatsApp an Instagram de:

* tehdîd bike،

* heqaret bike،

* an wêneyên taybet ên kesên din belav bike.

Dibe ku:

* gilîya sûcê were kirin،

* polîs lêkolîn bike،

* û qeydê sûcê çêbibe.

Screenshot dikare wek delîl were bikaranîn.

⸻

Axaftina Nefretê û Naveroka Tundrew

Almanya li hemberî:

* nijadperestî،

* axaftina nefretê،

* propagandaya tundûtûjiyê،

* û naveroka tundrew

pir hestiyar e.

Mînak

Kesek di torên civakî de:

* peyamên nefretê li dijî komek etnîkî an olî belav bike،

* an naveroka tundrew a tundûtûjiyê belav bike.

Ev dikare:

* sûcek cezayî be،

* û ji bo îqamet an welatîbûnê pirsgirêkên mezin çêke.

⸻

Belgeyên Sexte û Derew di Dosyeya Koçberiyê de

Yek ji xeletiyên herî xeternak ji bo koçberan:

* bikaranîna belgeyên sexte،

* an dayîna agahdariyên derewîn e.

⸻

Mînak

Kesek:

* maaşnameya sexte pêşkêş bike،

* belgeya zimanê sexte bikar bîne،

* an li ser rewşa malbatê derew bike.

Heke daîreya koçberiyê hay jê bibe:

* daxwaza îqametê dikare were redkirin،

* dozeya sûcê dikare vebe،

* an jî îqamet were betal kirin.

⸻

Heke Dozeya Sûcê Hebe Çi Divê Bikin?

Di van rewşan de:

* nameyên polîs û dadgehê nebinînin،

* bê şêwirmendiyê tiştek îmze nekin،

* û heke pêwîst be bi parêzerekî pispor re biaxivin.

Hin kes tenê ji ber bêbextî û bêdengiyê pirsgirêkên mezin ên koçberiyê çêdikin.

⸻

Hişyariya Girîng ji bo Koçberan

Hin koçber difikirin:

“Heke tenê carekê xeletiyek bikim, ne girîng e.”

Lê li Almanyayê:

* rêzgirtina qanûnê،

* tevgera civakî،

* û qeydê sûcê

dikarin gelek salan bandor bikin li ser:

* îqamet،

* îqameta daîmî،

* û welatîbûnê.

⸻

Encama Dawî

Her çend qeydê sûcê her dem maneya dawîya jiyana koçberiyê nabe, lê bêparwahî li hember qanûn û dozeyên dadwerî dikare encamên giran û dirêjdem çêke.

Ji bo pêşerojek ewle li Almanyayê:

✔ Ji tundûtûjî û pevçûnan dûr bimînin

✔ Di cîhana serhêl de bi berpirsiyarî tevbigeren

✔ Belgeyên sexte bikar neynin

✔ Qanûnên Almanyayê ciddî bigirin

✔ Di pirsgirêkên qanûnî de zû hereket bikin

Li Almanyayê qeydê sûcê tenê mijareke dadgehê nîne؛ ew dikare bandorê li ser pêşeroja koçberiyê jî bike.

⸻

✔ Rêzgirtina qanûnê

✔ Berpirsiyarî

✔ Rêzgirtina civakê

Van sê bingehên jiyaneke ewle û serkeftî ya koçberiyê li Almanyayê ne.