
Loading
وصیتنامه دستنویس در آلمان: چگونه از اشتباه شکلی جلوگیری کنید؟
Updated on Nov 21, 2026
Reviewed by a lawyer
میخواهید برای خانوادهتان تکلیف روشن بگذارید. وصیت را در کمپیوتر مینویسید، چاپ میکنید و امضا میزنید. این کار معقول معلوم میشود، اما شرایط وصیتنامه عادی دستنویس در آلمان را پوره نمیکند. شکل سند و معنی جملهها هر دو مهماند؛ درستبودن یکی، مشکل دیگری را حل نمیکند.
همه متن را خودتان با دست بنویسید
بر بنیاد ماده ۲۲۴۷ قانون مدنی آلمان، تمام متن باید به خط دست خود شما باشد و امضا شود. متن تایپشده، ایمیل یا فورم چاپی که فقط آن را امضا کردهاید، این شکل قانونی را پوره نمیکند. شخص دیگر هم نباید متن را به جای شما بنویسد. برای این نوع عادی وصیتنامه، شاهد یا ثبت رسمی نزد نوتار لازم نیست.
پس از تمام متن امضا کنید؛ بهتر است نام و تخلص کامل نوشته شود. محل و تاریخ کامل را نیز درج کنید. نبود تاریخ یا محل همیشه باعث بیاعتباری خودکار نمیشود؛ ولی اگر این کمبود در اعتبار سند شک ایجاد کند، معلومات ضروری باید از راه دیگر قابل اثبات باشد. برای چند صفحه، شمارهگذاری کمک میکند ترتیب روشن بماند.
این روش برای اشخاص بالغی است که میتوانند نوشته را بخوانند. باید اهلیت وصیت هم داشته باشید: معنی اظهار خود را بفهمید و بتوانید مطابق آن فهم عمل کنید. اگر در نوشتن، خواندن یا توان فهم مشکل وجود دارد، درباره راه مناسب نزد دفتر اسناد رسمی مشورت بگیرید. رسمیساختن سند نبود اهلیت وصیت را جبران نمیکند.
مشخص کنید چه کسی وارث است
نام وارث و سهم او را واضح بنویسید. نام کامل و تاریخ تولد از اشتباه جلوگیری میکند. سپردن یک مال مشخص به شخص به عنوان Vermächtnis با تعیین او به حیث وارث یکسان نیست. صرف فهرستکردن اموال ممکن است معلوم نکند باقی میراث به چه کسی میرسد.
مثلاً لیلا میخواهد برادرش یگانه وارث باشد و خواهرزادهاش گردنبند را بگیرد. این دو نقش حقوقی فرق دارند. فهرست تایپشده و امضاشده از نگاه شکل مشکل دارد؛ ولی دستنویسکردن همان فهرست مبهم هم مشکل تفسیر را برطرف نمیکند.
وصیتنامه حق سهم اجباری، Pflichtteil، را خودکار از بین نمیبرد. بعضی خویشاوندان محرومشده از ارث، بهویژه فرزندان، همسر و در برخی حالتها والدین، ممکن است طلب پولی برابر با نصف ارزش سهم قانونی ارث خود داشته باشند. داشتن این طلب لزوماً آنان را وارث مشترک نمیسازد.
اصل سند را قابل پیدا کردن نگه دارید
میتوانید درخواست کنید وصیتنامه دستنویس در محکمه امور ارث، Nachlassgericht، بهصورت رسمی نگهداری شود. اگر خودتان نگه میدارید، جای مصئون و قابل پیدا شدن پس از وفات انتخاب کنید. اسکن برای مراجعه مفید است، اما جای رسیدگی درست به اصل را نمیگیرد. کسی که وصیتنامه خارج از نگهداری رسمی نزد اوست، باید پس از آگاهی از وفات، آن را بدون تأخیر به محکمه امور ارث بسپارد. منتظر توافق اعضای خانواده نمانید.
فهرست بررسی پیش از امضا
- نخست خواستها، داراییها و قرضهای احتمالی را یادداشت کنید.
- وارثان، سهمها و واگذاریهای مشخص را واضح از هم جدا کنید.
- پیش از تغییر، وصیتها و قراردادهای ارث قبلی را بررسی کنید؛ ممکن است الزامآور باشند.
- متن نهایی را خودتان با دست بنویسید، در پایین آن امضا کنید و محل و تاریخ را درج کنید.
- نگهداری مصئون را تنظیم و پس از تغییر مهم خانوادگی یا کوچکردن، سند را بازبینی کنید.
اگر موضوع به کشور دیگر ارتباط دارد
رعایت شکل آلمانی بهتنهایی قانون قابل تطبیق بر میراث را تعیین نمیکند. مطابق مقررات ارث اتحادیه اروپا، معمولاً محل اقامت عادی هنگام وفات معیار است، با استثناهای قانونی. انتخاب قانون اصولاً محدود به کشوری است که هنگام انتخاب یا وفات تابعیت آن را دارید. معاهدات بینالمللی موجود ممکن است اولویت داشته باشند؛ پذیرش سند در خارج و مالیات ارث هم موضوعهای جدا هستند.
اگر تابعیت خارجی، مال در خارج، پلان رفتن به کشور دیگر، وصیت مشترک یا اختلاف خانوادگی دارید، پیش از امضا با نوتار یا وکیل ارث آشنا با کشورهای مربوط مشورت کنید. این نوشته معلومات عمومی است، نه وصیتنامه آماده برای حالت شخصی شما.
بررسیشده در ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۶.
منابع رسمی
- BGB § 2247: Eigenhändiges Testament
https://www.gesetze-im-internet.de/bgb/__2247.html
- BGB § 2229: Testierfähigkeit
https://www.gesetze-im-internet.de/bgb/__2229.html
- BGB § 2248: Amtliche Verwahrung
https://www.gesetze-im-internet.de/bgb/__2248.html
- BGB § 2259: Ablieferung nach dem Tod
https://www.gesetze-im-internet.de/bgb/__2259.html
- BGB § 2303: Pflichtteil
https://www.gesetze-im-internet.de/bgb/__2303.html
- EU-Verordnung 650/2012, Art. 21, 22, 75
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32012R0650