مقدمه‌ای بر قانون کار در آلمان

قرارداد کاری، حقوق کارکنان، ساعات کار و قوانین مهم محیط کار

 

مقدمه

بسیاری از مهاجرینی که وارد بازار کار آلمان می‌شوند، در ابتدای مسیر با قوانین کاری این کشور آشنایی کامل ندارند. همین موضوع گاهی باعث سوءتفاهم، مشکلات شغلی یا حتی سوءاستفاده در محیط کار می‌شود.

در آلمان، قانون کار فقط درباره حقوق ماهانه نیست؛ بلکه موضوعاتی مانند:

قرارداد کاری،

ساعات کار،

مرخصی،

بیماری،

اخراج از کار،

اضافه‌کاری،

امنیت شغلی،

و رفتار کارفرما با کارمند

همگی تحت قوانین مشخصی قرار دارند.

هدف قانون کار آلمان ایجاد تعادل بین حقوق کارفرما، امنیت شغلی کارکنان و نظم محیط کار است.

این مقاله یک مقدمه کلی برای آشنایی با مهم‌ترین اصول قانون کار در آلمان است. در مقالات بعدی، هر بخش به‌صورت جداگانه و دقیق‌تر توضیح داده خواهد شد.

 

قرارداد کاری(Arbeitsvertrag) در آلمان

در بیشتر مشاغل، رابطه کاری میان کارفرما و کارمند از طریق قرارداد کاری تنظیم می‌شود.

این قرارداد معمولاً شامل موارد زیر است:

نوع شغل

میزان حقوق

ساعات کاری

تعداد روزهای مرخصی

مدت قرارداد

دوره آزمایشی (Probezeit)

و شرایط فسخ قرارداد

 

آیا قرارداد شفاهی هم اعتبار دارد؟

در بسیاری موارد: بله ،حتی اگر قرارداد کتبی وجود نداشته باشد، ممکن است رابطه کاری از نظر قانونی معتبر باشد. اما داشتن قرارداد کتبی بسیار مهم است، زیرا در بروز هرگونه اختلاف:

اثبات حقوق،

ساعت کاری،

یا میزان حقوق

بدون قرارداد مکتوب سخت‌تر خواهد بود.

 

دوره آزمایشی (Probezeit)

در بسیاری از قراردادهای کاری، چند ماه اول دوره آزمایشی محسوب می‌شود.به‌صورت معمول، دوره آزمایشی تا ۶ ماه است، البته با توافق طرفین این مدت می تواند کاهش یابد.

ویژگی دوره آزمایشی این است که دو طرف می توانند در این مدت، راحت تر قرارداد را فسخ کنند.

 

ساعات کاری در آلمان

قانون آلمان برای ساعات کاری محدودیت مشخصی تعیین کرده است.

 

ماده قانونی مهم

§ 3 Arbeitszeitgesetz (ArbZG)

متن قانون (آلمانی)

„Die werktägliche Arbeitszeit der Arbeitnehmer darf acht Stunden nicht überschreiten.

 

ترجمه

«ساعات کاری روزانه کارکنان نباید از ۸ ساعت بیشتر شود.»

 

توضیح ساده

در بسیاری از مشاغل:

روز کاری استاندارد ۸ ساعت است،

اما در بعضی شرایط:

اضافه‌کاری قانونی ممکن است وجود داشته باشد،

به شرطی که قوانین استراحت و میانگین ساعات کاری رعایت شود.

 

استراحت و Pause

در آلمان، کارمند در شیفت‌های طولانی حق استراحت (Pause) دارد.

کارفرما موظف است قوانین مربوط به استراحت و زمان کاری را رعایت کند.

 

حداقل حقوق( Mindestlohn) در آلمان

آلمان دارای حداقل حقوق قانونی است.

کارفرما معمولاً نمی‌تواند کمتر از حداقل حقوق تعیین‌شده پرداخت کند، مگر در بعضی شرایط خاص قانونی. حداقل حقوق هر سال ممکن است تغییر کند.

 

مرخصی ( Urlaub) در آلمان

کارکنان در آلمان حق مرخصی دارند. بر اساس قانون، بسیاری از کارکنان: حداقل ۲۰ روز کاری مرخصی در سال دارند و بسیاری از شرکت‌ها مرخصی بیشتری ارائه می‌دهند.

 

بیماری و مرخصی استعلاجی

اگر کارمند بیمار شود باید کارفرما را مطلع کند، و در بعضی موارد گواهی پزشک ارائه دهد. در بسیاری از موارد، کارمند در زمان بیماری همچنان حقوق دریافت می‌کند.

 

اخراج از کار( Kündigung) در آلمان

 

در آلمان، اخراج از کار همیشه فوری و بدون قانون نیست. بسیاری از کارکنان از حمایت‌های قانونی برخوردار هستند و کارفرما باید قوانین مشخصی را رعایت کند.

نکته بسیار مهم

اگر فردی نامه Kündigung دریافت کند، معمولاً باید سریع اقدام کند. زیرا در بسیاری از موارد فقط ۳ هفته برای اعتراض قانونی فرصت وجود دارد.

 

آیا کارفرما می‌تواند کاری خارج از قرارداد بدهد؟

این یکی از سوالات رایج بسیاری از مهاجرین است. آیا کارفرما در بعضی شرایط می‌تواند وظایف مرتبط، منطقی و متناسب با شغل را به کارمند واگذار کند؟

پاسخ کوتاه این است: بستگی به نوع کار و شرایط قرارداد دارد. برای مثال: اگر فردی به عنوان برقکار استخدام شده باشد، ممکن است از او خواسته شود: ابزارها را جمع کند، محیط کار را مرتب کند، یا بخش کاری خود را تمیز کند. این موارد معمولاً طبیعی تلقی می‌شوند.

اما مرز قانونی چیست؟

کارفرما نمی‌تواند دائماً کار کاملاً غیرمرتبط تحمیل کند، کارمند را تحقیر کند، یا از موقعیت سواستفاده کند. برای مثال: برقکار را مجبور کند که هر روز پس از اتمام کار سرویس بهداشتی عمومی شرکت که همه استفاده کرده اند را تمیز کند.

 

اضافه‌کاری (Überstunden)

بسیاری از مهاجرین تصور می‌کنند اضافه‌کاری همیشه اجباری است.

اما: شرایط اضافه‌کاری باید قانونی باشد، و در بسیاری موارد باید جبران شود:

با پرداخت پول

یا زمان استراحت بیشتر.

 

تبعیض در محیط کار

در آلمان تبعیض:

نژادی،

مذهبی،

جنسیتی،

یا قومی

غیرقانونی است ، کارکنان حق دارند در محیطی امن و محترمانه کار کنند. در صورت بروز رفتار تبعیض‌آمیز، فرد می‌تواند اعتراض کند یا در بعضی شرایط به‌صورت قانونی شکایت کند. چه از طرف کارفرما و چه از طرف دیگر همکاران ، فرد مورد تبعیض قرار گرفته حق دارد، اعتراض ویا حتی به صورت قانونی شکایت کند.

 

اشتباهات رایج مهاجرین

بعضی مهاجرین:

قرارداد را بدون خواندن امضا می‌کنند،

حقوق قانونی خود را نمی‌شناسند،

یا ساعات کاری و اضافه‌کاری را ثبت نمی‌کنند.

این موضوع گاهی باعث مشکلات شغلی یا سوءاستفاده می‌شود.

 

هشدار مهم

در آلمان قرارداد کاری، بیمه، پرداخت مالیات و ثبت قانونی کار بسیار مهم هستند.

در غیر این صورت کار غیرقانونی Schwarzarbeit تلقی شده و می‌تواند برای کارمند و کارفرما مشکلات جدی ایجاد کند، برای مهاجرین در کنار جریمه های مالی ، ممکن است روی اقامت و بیمه آنها نیز تاثیر منفی بگذارد.

 

تلاش برای فهم هرچه بهتر قرارداد.

از آنجا که متن قرارداد به زبان آلمانی تنظیم می شود. بهتر آن است که فرد مهاجر اگر تسلط کافی به زبان آلمانی ندارد، بهتر از پیش از امضای آن، اقدام به ترجمه متن کرده تا از محتوای قراردادی که قصد امضای آن را دارد کاملا آگاه باشد.

 

نتیجه نهایی

برای داشتن یک زندگی کاری امن در آلمان:

✔ قرارداد کاری را دقیق بخوانید

✔ حقوق قانونی خود را بشناسید

✔ ساعات کاری و اضافه‌کاری را ثبت کنید

✔ بیمه و مالیات را جدی بگیرید

✔ در صورت مشکل کاری سریع اقدام کنید

در آلمان، آشنایی با قانون کار فقط برای جلوگیری از مشکل نیست؛ بلکه به افراد کمک می‌کند با امنیت، آرامش و آگاهی بیشتری کار و زندگی کنند.

 

✔ آگاهی

✔ مسئولیت‌پذیری

✔ شناخت حقوق قانونی

این سه اصل، پایه موفقیت شغلی و کاری در آلمان هستند.