Destpêkek li ser Yasaya Malbatê li Almanyayê

Zewac, Talaq, Mafê Xwedîkirina Zarokan, Mafên Malbatê û Parastina Yasayî

 

⸻

 

Pêşek

 

Malbat yek ji girîngtirîn beşên jiyana her kesî ye, û ji ber vê yekê yasayên malbatê li Almanyayê girîngiyek mezin hene.

 

Gelek koçberên ku li Almanyayê dijîn, zû an dereng bi van mijaran re rû bi rû dibin:

 

* zewac,

* talaq,

* xwedîkirina zarokan,

* nafaka,

* îqametên malbatî,

* tundûtûjiya nav malbatê,

* an mafên dêûbavan û zarokan.

 

Lê gelek kes di destpêka rêya xwe de bi yasayên malbatê li Almanyayê baş nas nekin, û ev yek carinan dibe sedema pirsgirêkên yasayî, malbatî an koçberiyê.

 

Li Almanyayê, yasa malbatê tenê derbarê zewac û talaqê de nîne; lê komikek yasayan e ku mafên endamên malbatê diparêze, berpirsiyariyên dêûbavan diyar dike û hewl dide ewlehî û aramiya malbatê biparêze.

 

Ev gotar destpêkek giştî ye ji bo nasîna bingehên herî girîng yên yasa malbatê li Almanyayê. Di gotarên paşîn de, her mijar bi awayekî cuda û hûrgulî dê were şirove kirin.

 

⸻

 

Yasaya Malbatê li Almanyayê çi ye?

 

Beşek mezin ji yasayên malbatê li Almanyayê di Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) de ye, ku wekî Yasaya Medenî ya Almanyayê tê zanîn.

 

Ev yasayên van mijaran rêk dixin:

 

* zewac,

* talaq,

* xwedîkirina zarokan,

* nafaka,

* mîras,

* û berpirsiyariyên dêûbavan.

 

⸻

 

Rola Dadgeha Malbatê

 

Li Almanyayê, gelek nakokiyên malbatî di Familiengerichtê de, yanî Dadgeha Malbatê de, têne nirxandin.

 

Ev dadgeh li ser van mijaran biryar dide:

 

* talaq,

* xwedîkirina zarokan,

* mafê dîtina zarokê,

* nafaka,

* û hin nakokiyên malbatî yên din.

 

⸻

 

Zewac li Almanyayê

 

Li Almanyayê zewac tenê têkiliyek hestyarî nîne; her weha têkiliyek yasayî jî ye.

 

Ji bo ku zewac bi fermî were pejirandin, bi gelemperî divê:

 

* zewac li Standesamtê were qeyd kirin,

* belgeyên nasnameyê bên pêşkêş kirin,

* û şertên yasayî werin bicîh kirin.

 

⸻

 

Ma tenê zewaca olî bes e?

 

Na.

 

Tenê zewacek ku bi awayekî fermî û yasayî hatiye qeyd kirin ji aliyê dewletê ve derbasdar tê hesibandin.

 

Ji ber vê yekê:

 

* nikaha olî,

* an merasîmên kevneşopî

 

bê qeydandina fermî bi gelemperî mafên tam ên yasayî çênake.

 

⸻

 

Talaq li Almanyayê

 

Heke têkiliya zewacê nikare berdewam bike, talaqa yasayî gengaz e.

 

Lê li Almanyayê talaq tenê cudabûnek hêsan nîne. Pirsgirêkên girîng jî dikarin derkevin holê, wekî:

 

* xwedîkirina zarokan,

* parvekirina mal û milk,

* nafaka,

* cihê jiyana zarokê,

* û piştgiriya darayî.

 

⸻

 

Sala Cudabûnê (Trennungsjahr)

 

Di gelek dozên talaqê de, divê hevjîn berî her tiştî salekê ji hev cuda bijîn.

 

Ev dem Trennungsjahr tê gotin.

 

Armanca vê yasayê ew e ku demek bes hebe ji bo fikirîn an ihtîmala lihevhatinê.

 

⸻

 

Xwedîkirina Zarokan li Almanyayê

 

Yek ji mijarên herî hesas di yasa malbatê de Sorgerecht e, yanî xwedîkirin û berpirsiyariya dêûbavan.

 

Li Almanyayê, dadgeh bi gelemperî berjewendiya zarokê wekî pîvana herî girîng dibîne.

 

⸻

 

Piştî Talaqê herdu dêûbav maf hene?

 

Di gelek rewşan de erê.

 

Heta piştî talaqê jî, herdu dêûbav dikarin di biryarên girîng yên têkildarî zarokê de rolek hebe.

 

⸻

 

Nafaka û Piştgiriya Darayî

 

Di hin şertan de, yek ji dêûbavan an yek ji hevjînan dikare mecbûr be Unterhalt, yanî nafaka, bide.

 

Rêjeya nafakayê girêdayî van tiştan e:

 

* dahat,

* rewşa darayî,

* hejmara zarokan,

* û şertên jiyanê.

 

⸻

 

Tundûtûjiya Nav Malbatê li Almanyayê

 

Almanya li hemberî tundûtûjiya fizîkî, tehdîd, zordariya derûnî an tundûtûjiya nav malbatê pir hesas e.

 

Heta di hin rewşan de polîs dikare kesê tundûtûj ji malê derxe an dadgeh fermana parastinê bide.

 

Li gorî xala yekem a Yasaya Parastina ji Tundûtûjiyê:

 

§ 1 GewSchG – Tedbîrên Dadgehê ji bo Parastina li dijî Tundûtûjî û Tacîzkirinê

 

Nivîsa Yasayê

 

„Hat eine Person vorsätzlich den Körper, die Gesundheit oder die Freiheit einer anderen Person widerrechtlich verletzt, kann das Gericht die zur Abwendung weiterer Verletzungen erforderlichen Maßnahmen treffen.

Das Gericht kann insbesondere anordnen, dass der Täter es unterlässt,

die Wohnung der verletzten Person zu betreten,

sich in einem bestimmten Umkreis der Wohnung aufzuhalten,

zu bestimmende andere Orte aufzusuchen, an denen sich die verletzte Person regelmäßig aufhält,

Verbindung zur verletzten Person aufzunehmen, auch unter Verwendung von Fernkommunikationsmitteln,

Zusammentreffen mit der verletzten Person herbeizuführen.“

 

⸻

 

Wergerandin

 

“Heke kesek bi qest û neyasayî zirarê bide laş, tenduristî an azadiya kesekî din, dadgeh dikare tedbîrên pêwîst ji bo rêgirtina zirarên din bigire.

 

Bi taybetî dadgeh dikare fermandarî bike ku kesê sûcdar:

 

* nekeve mala kesê ku zirar dîtiye,

* li dora mala wî di nav çarçoveyek diyarkirî de nemîne,

* neçe cihên ku kesê zirardîtî bi gelemperî lê tê dîtin,

* bi telefon, peyam an internetê re têkilî pê nebigire,

* û hewl nede ku bi kesê zirardîtî re hevdîtin çêbike.”

 

⸻

 

Şîroveya Hêsan

 

Li gorî vê yasayê, heke kesek:

 

* tehdîd bike,

* tundûtûjiya nav malbatê bike,

* bi domdarî tacîz bike,

* an bibe sedema tirs û neewlehiyê ji bo kesekî din,

 

dadgeh dikare bi lez:

 

* fermana qedexeya têkiliyê,

* fermana qedexeya nêzîkbûnê,

* an jî derxistina kesê tundûtûj ji mala hevbeş

 

derxe.

 

⸻

 

Nimûneyek Hêsan

 

Heke kesek:

 

* bi domdarî peyamên tehdîdî bişîne,

* li ber mala an cihê karê kesekî xuya bibe,

* an piştî cudabûnê tacîzê bidomîne,

 

kesê qurban dikare li gorî GewSchG ji dadgehê parastina yasayî bixwaze.

 

⸻

 

Mafên Zarokan li Almanyayê

 

Li Almanyayê mafên zarokan pir girîng in.

 

Dewlet hewl dide ku:

 

* ewlehiya zarokê,

* tenduristiya wî,

* perwerdehiya wî,

* û refaha wî

 

were parastin.

 

Di hin rewşan de Jugendamt, yanî Ofîsa Parastina Zarok û Ciwanan, jî dibe beşdarê dozê.

 

⸻

 

Îqametên Malbatî

 

Ji bo gelek koçberan, pirsgirêkên malbatî rasterast bi îqametê ve girêdayî ne.

 

Bo nimûne:

 

* zewac,

* talaq,

* xwedîkirin,

* an tundûtûjiya nav malbatê

 

dikarin li ser dirêjkirina îqametê, îqametê daîmî an daxwaza hemwelatiyê bandor bikin.

 

⸻

 

Çewtiyên Hevpar yên Koçberan

 

Hin kes yasa malbatê cidî nagirin, belgeyan bê agahdarî îmze dikin an difikirin ku yasa di nav mijarên malbatê de destwerdanê nake.

 

Lê di rastiyê de cihêtiyên yasayî û encamên girîng hene.

 

⸻

 

Hişyariya Girîng

 

Di mijarên malbatî de biryarên hestyarî, tundûtûjî an bêagahî ji yasayê dikarin encamên girîng ên yasayî, darayî û heta koçberiyê biafirînin.

 

⸻

 

Encama Dawî

 

Ji bo ku li Almanyayê jiyanek malbatî ya ewle û yasayî hebe:

 

✔ Yasayên malbatê cidî bigirin

✔ Ji mafên xwe agahdar bin

✔ Di biryarên girîng de lez nekin

✔ Di nakokiyan de bi aramî û yasayî tevbigirin

✔ Di rewşên aloz de ji şêwirmendiya pisporan sûd werbigirin

 

Li Almanyayê armanca yasa malbatê tenê çareserkirina nakokiyan nîne; belkî parastina:

 

* ewlehiya malbatê,

* mafên zarokan,

* û aramiya civakî

 

ye.

 

✔ Agahdariya yasayî

✔ Rêzgirtina hevdu

✔ Berpirsiyariya malbatî

 

Ev sê bingeh, bingeha jiyanek malbatî ya ewle û saxlem li Almanyayê ne.