Shaqo Madow (Schwarzarbeit) ee Jarmalka

Shaqo sharci darro ah, canshuur ka baxsad, ciqaabo iyo khataro waaweyn oo soo wajaha muhaajiriinta

 

⸻

 

Hordhac

 

Muhaajiriin badan oo cusub oo yimaada Jarmalka waxay si dhaqso leh u bartaan erayga Schwarzarbeit, oo micnihiisu yahay shaqo madow ama shaqo sharci darro ah.

 

Marka hore waa muhiim in la fahmo waxa Schwarzarbeit dhab ahaan loola jeedo.

 

Schwarzarbeit waxaa loola jeedaa shaqo la qabto iyada oo aan si sharci ah loo diiwaangelin.

 

Taas macnaheedu waa:

 

* shaqayn ama shaqaaleysiin aan si rasmi ah loo diiwaangelin,

* canshuur la’aan,

* caymis la’aan,

* iyo iyada oo aan lagu qorin nidaamka sharci ee Jarmalka.

 

Qaar ka mid ah dadka waxay u maleeyaan in haddii aysan canshuur bixin, heshiis shaqo lahayn, ama mushaharka lacag caddaan ah ku qaataan aysan jirin dhibaato weyn.

 

Laakiin gudaha Jarmalka, Schwarzarbeit waa arrin aad u culus waxayna keeni kartaa dhibaatooyin sharci oo waaweyn oo ku yimaada shaqaalaha, shaqo-bixiyeyaasha, iyo xitaa xaaladda deganaanshaha muhaajiriinta.

 

Muhaajiriin badan waxay galaan shaqooyin aan rasmi ahayn iyaga oo aan si buuxda u aqoon sharciga, balse markii dambe waxay la kulmaan ganaaxyo lacageed, dhibaatooyin caymis, luminta xuquuqaha sharci, ama xitaa khataro la xiriira deganaanshahooda.

 

Maqaalkani waa hage fudud oo wax ku ool ah oo ku saabsan macnaha Schwarzarbeit, sharciyada la xiriira, iyo khataraha muhiimka ah ee ka jira Jarmalka.

 

⸻

 

Xog muhiim ah oo ku saabsan baaritaannada Zoll

 

Waa inaad ogaataa in haddii saraakiisha Zoll ee Jarmalka — kuwaas oo masuul ka ah ogaanshaha shaqooyinka sharci darrada ah — ay goob shaqo ka helaan shaqaale sharci darro ah (taas oo halkan loola jeedo shaqaale aan lahayn heshiis shaqo oo rasmi ah), waxaa la furi karaa dacwad ka dhan ah shaqaalaha iyo shaqo-bixiyaha labadaba.

 

Tani waxay ku salaysan tahay:

 

§ 1 Schwarzarbeitsbekämpfungsgesetz (SchwarzArbG)

 

Qoraalka sharciga

 

„Schwarzarbeit leistet, wer Dienst- oder Werkleistungen erbringt oder ausführen lässt und dabei

als Arbeitgeber, Unternehmer oder versicherungspflichtiger Selbstständiger seine sich aufgrund der Dienst- oder Werkleistungen ergebenden sozialversicherungsrechtlichen Melde-, Beitrags- oder Aufzeichnungspflichten nicht erfüllt,

als Steuerpflichtiger seine sich aufgrund der Dienst- oder Werkleistungen ergebenden steuerlichen Pflichten nicht erfüllt,

als Empfänger von Sozialleistungen seine sich aufgrund der Dienst- oder Werkleistungen ergebenden Mitteilungspflichten gegenüber dem Sozialleistungsträger nicht erfüllt.“

 

⸻

 

Tarjumid

 

“Qofku wuxuu sameeyaa shaqo madow haddii uu qabto ama qof kale ku amro shaqo ama adeeg isagoo:

 

* shaqo-bixiye, ganacsade ama qof iskiis u shaqeeya oo caymis ku waajibay aan gudan waajibaadka diiwaangelinta, bixinta ama qorista caymiska bulshada,

* aan gudan waajibaadkiisa canshuureed,

* ama isagoo qaata kaalmo bulsho aanu sheegin dakhliga ka soo gala shaqadaas.”

 

⸻

 

Shaqaalaha aqbalay inuu shaqeeyo heshiis la’aan iyo shaqo-bixiyaha shaqaaleysiiyay shaqaale aan si sharci ah loo diiwaangelin labaduba waxay wajihi karaan ganaaxyo ama dacwad sharci.

 

Qaabka loo maareeyo labada dacwadood wuu kala duwanaan karaa, laakiin labaduba waxay wajihi karaan cawaaqib sharci.

 

Qaybtan waxaan marka hore ku sharxi doonaa sida sharcigu ula dhaqmo shaqo-bixiyeyaasha shaqaaleysiiya shaqaale sharci darro ah, ka dibna waxaan ka hadli doonaa cawaaqibta Schwarzarbeit ee shaqaalaha, gaar ahaan muhaajiriinta.

 

⸻

 

Shaqo kasta oo lacag caddaan ah lagu bixiyo ma sharci darro baa?

 

Maya.

 

Helitaanka mushahar lacag caddaan ah had iyo jeer sharci darro ma aha.

 

Dhab ahaantii, bixinta mushaharka lacag caddaan ah keli ahaan sharci darro ma aha, haddii dakhliga si rasmi ah loo diiwaangeliyo lana bixiyo canshuurta iyo caymiska.

 

Dhibaatadu waxay bilaabataa marka:

 

* shaqada aan la diiwaangelin,

* canshuur aan la bixin,

* caymis jirin,

* ama hay’adaha dowladda aysan ka warqabin shaqada qofka.

 

⸻

 

Tusaale fudud

 

Bal qiyaas qof ka shaqeeya makhaayad, goob dhisme ama dayactir, timo-jare ama adeegyada nadaafadda, laakiin:

 

* uusan lahayn heshiis shaqo,

* uusan lahayn caymis,

* mushaharkiisana si qarsoodi ah lacag caddaan ah loogu siiyo.

 

Xaalado badan tan waxaa loo tixgeliyaa Schwarzarbeit.

 

⸻

 

Shaqo “nus sharci ah, nus madow”

 

Qaar ka mid ah shaqo-bixiyeyaasha waxay shaqaalaha u shaqaaleysiiyaan si nus sharci ah iyo nus sharci darro ah.

 

Tusaale ahaan:

 

waxay si rasmi ah u diiwaangeliyaan heshiis 20 saacadood ah toddobaadkii oo canshuurta iyo caymiska ku bixiyaan 20 saacadood oo keliya, laakiin shaqaalaha waxay ka dalbaan inuu shaqeeyo 40 saacadood, halka mushaharka saacadaha kale si qarsoodi ah gacanta loogu siiyo.

 

Inkastoo ay adag tahay in arrintan la caddeeyo, haddana suurtagal ma aha.

 

Haddii la caddeeyo in shaqo-bixiyuhu si ula kac ah u isticmaalay habab noocan oo kale ah si uu u qariyo shaqo sharci darro ah, wuxuu wajihi karaa ciqaabo aad uga culus.

 

⸻

 

Ciqaabaha Schwarzarbeit ee Jarmalka

 

Dad badan waxay u maleynayaan in Schwarzarbeit ay tahay khalad yar.

 

Laakiin xaaladaha qaar waxaa xitaa furmi kara dacwad ciqaabeed, waxaana jiri kara ganaaxyo aad u culus ama xabsi.

 

⸻

 

Qodob sharci oo muhiim ah oo ku saabsan ganaaxyada

 

§ 8 SchwarzArbG – Bußgeldvorschriften

 

Qoraalka sharciga

 

„Ordnungswidrig handelt, wer vorsätzlich oder fahrlässig einer Vorschrift dieses Gesetzes zuwiderhandelt.“

 

⸻

 

Tarjumid

 

“Qof kasta oo si ula kac ah ama dayacaad darteed uga hor yimaada qodobadan sharciga wuxuu galay xadgudub maamul.”

 

⸻

 

Immisa ayuu ganaaxu gaari karaa?

 

Iyadoo ku xiran nooca xadgudubka, ganaaxyadu waxay gaari karaan dhowr boqol oo euro ilaa 50,000 euro ama ka badan.

 

Xaaladaha qaarkood oo arrintu noqoto dacwad ciqaabeed, qofka ama shirkadda waxaa lagu soo oogi karaa eedeymo sida:

 

* canshuur ka baxsad,

* khiyaano ka dhan ah nidaamka bulshada,

* ama ku takri-fal shaqaale oo baahsan.

 

⸻

 

Maxaa dhacaya haddii canshuurta aan la bixin?

 

Xafiiska canshuuraha (Finanzamt) wuxuu dalban karaa canshuurihii aan la bixin, iyadoo lagu darayo ganaaxyo iyo dulsaar.

 

⸻

 

Tusaale

 

Bal qiyaas shaqo-bixiye shaqaaleysiiyay dhowr shaqaale iyada oo aan si sharci ah loo diiwaangelin, aan caymis bixin, canshuur gudbin, mushaharkana lacag caddaan ah ku bixiyay.

 

Haddii baaritaan la sameeyo:

 

waxaa suuragal ah in lagu soo rogo kumannaan euro oo ganaax ah, deymo canshuureed iyo xitaa dacwad ciqaabeed.

 

⸻

 

Shaqaaluhuna ma la ciqaabaa?

 

Haa.

 

Qaar ka mid ah muhaajiriinta waxay u maleynayaan in shaqo-bixiyaha keliya masuul yahay.

 

Laakiin haddii qofku si ula kac ah ugu shaqeeyo sharci darro, si khaldan u qaato kaalmo bulsho ama uu qariyo dakhliga, isaguna wuxuu wajihi karaa ganaax, dacwad ciqaabeed ama dhibaatooyin deganaansho.

 

⸻

 

Qaadashada kaalmo bulsho iyadoo la shaqeynayo si sharci darro ah

 

Tani waa mid ka mid ah arrimaha ugu xasaasisan ee Jarmalka.

 

Haddii qofku qaato kaalmo dowladeed sida lacagta shaqo la’aanta ama kaalmooyinka bulshada, isla markaana uu leeyahay dakhli sharci darro ah, waxaa lagu eedeyn karaa khiyaano bulsho.

 

Marka laga soo tago ganaaxyada lacageed, waxaa laga yaabaa in laga xayuubiyo qaar ka mid ah taageerooyinka bulshada.

 

Haddii qofkaasi yahay muhaajir, wuxuu sidoo kale la kulmi karaa dhibaatooyin marka la cusboonaysiinayo deganaanshihiisa.

 

Tusaale ahaan:

 

* codsiga deganaanshaha joogtada ah waa la diidi karaa,

* ama codsiga jinsiyadda ayaa dhaawacmi kara.

 

Intaa waxaa dheer, maadaama shaqaalaha sharci darrada ah aanu lahayn caymis shaqo, haddii shil dhaco ma awoodi karo inuu ka faa’iidaysto caymiska caafimaadka ama si fudud uga dalbado shaqo-bixiyaha magdhow, lacagta naafonimada ama kharashaadka daaweynta.

 

⸻

 

Tusaale

 

Bal qiyaas shaqaale sharci darro ah oo ka shaqeynaya dhisme oo ka soo dhacaya meel sare ama dhaawac culus soo gaara.

 

Xaaladahaas:

 

* helitaanka magdhow,

* taageerada caymiska,

* ama caddeynta xiriirka shaqada

 

waxay noqon karaan kuwo aad u adag.

 

Shaqaaluhu wuxuu la kulmi karaa dhibaatooyin jireed iyo sidoo kale dacwad sharci oo adag.

 

⸻

 

Khaladaadka caanka ah ee muhaajiriinta

 

Qaar ka mid ah dadka:

 

* waxay shaqo bilaabaan iyaga oo aan heshiis lahayn,

* waxay ku kalsoonaadaan ballan afka ah,

* ama waxay u maleynayaan in “dhowr bilood oo shaqo madow ah aysan dhib lahayn.”

 

Laakiin markii dambe:

 

* mushaharkooda ma helaan,

* caymis ma laha,

* ama waxay la kulmaan dhibaatooyin deganaansho.

 

⸻

 

Digniin muhiim ah

 

Qaar ka mid ah shaqo-bixiyeyaasha waxay muhaajiriinta ku yiraahdaan:

 

“Wax walba waa hagaagsan yihiin, wax dhibaato ah ma jiri doonto.”

 

Laakiin haddii dhibaato timaado:

 

shaqaaluhu badanaa waa qofka ugu nugul — gaar ahaan haddii uu yahay muhaajir aan si fiican u aqoon luqadda Jarmalka ama sharciyada Jarmalka.

 

⸻

 

Gunaanad

 

Si aad mustaqbal ammaan ah ugu yeelato Jarmalka:

 

✔ Kaliya samee shaqo sharci ah

✔ Had iyo jeer yeesho heshiis shaqo

✔ Si dhab ah u qaado caymiska iyo canshuurta

✔ Ha shaqeyn adiga oo aan si rasmi ah loo diiwaangelin

✔ Ha si buuxda ugu kalsoonaan ballanqaadyo aan rasmi ahayn

 

Jarmalka gudaheeda, shaqada sharci darrada ah waxay u muuqan kartaa mid sahlan muddo gaaban, laakiin mustaqbalka fog waxay keeni kartaa dhibaatooyin dhaqaale, sharci iyo socdaal oo aad u culus.

 

✔ Amniga shaqada

✔ Caymis iyo difaac sharci

✔ Mustaqbal socdaal oo ammaan ah

 

Saddexdan qodob waa sababaha ugu muhiimsan ee looga fogaado Schwarzarbeit gudaha Jarmalka.