Hordhac ku saabsan Sharciga Shaqada ee Jarmalka

Qandaraaska Shaqada, Xuquuqda Shaqaalaha, Saacadaha Shaqada iyo Xeerarka Muhiimka ah ee Goobta Shaqada

 

⸻

 

Hordhac

 

Qaar badan oo ka mid ah muhaajiriinta soo gala suuqa shaqada ee Jarmalka ma laha aqoon buuxda oo ku saabsan shuruucda shaqada ee dalka marka ay bilowga joogaan. Arrintan mararka qaar waxay sababtaa isfaham la’aan, dhibaatooyin shaqo ama xitaa ka faa’iidaysi ka dhaca goobta shaqada.

 

Jarmalka gudaheeda, sharciga shaqadu kuma koobna oo keliya mushaharka bishii. Arrimo ay ka mid yihiin:

 

* Qandaraaska shaqada

* Saacadaha shaqada

* Fasaxa

* Xanuunka iyo fasaxa caafimaadka

* Shaqo ka cayrin

* Saacadaha dheeraadka ah

* Ammaanka shaqada

* Iyo sida loo dhaqmo shaqaalaha

 

dhammaantood waxaa xukuma sharciyo gaar ah.

 

Ujeeddada sharciga shaqada ee Jarmalka waa in la abuuro isu dheelitirnaan u dhaxaysa xuquuqda loo-shaqeeyaha, ammaanka shaqaalaha iyo nidaamka goobta shaqada.

 

Maqaalkani waa hordhac guud oo ku saabsan mabaadi’da ugu muhiimsan ee sharciga shaqada ee Jarmalka. Maqaallada dambe, qayb kasta si gaar ah oo faahfaahsan ayaa loo sharxi doonaa.

 

⸻

 

Qandaraaska Shaqada (Arbeitsvertrag) ee Jarmalka

 

Shaqooyinka intooda badan, xiriirka ka dhexeeya loo-shaqeeyaha iyo shaqaalaha waxaa lagu nidaamiyaa qandaraas shaqo.

 

Qandaraasku badanaa wuxuu ka kooban yahay:

 

* Nooca shaqada

* Qadarka mushaharka

* Saacadaha shaqada

* Tirada maalmaha fasaxa

* Muddada qandaraaska

* Muddada tijaabada (Probezeit)

* Iyo shuruudaha lagu joojin karo qandaraaska

 

⸻

 

Ma qandaraaska afka ahi sharci ayuu leeyahay?

 

Xaalado badan: Haa.

 

Xitaa haddii aanu jirin qandaraas qoraal ah, xiriirka shaqadu sharci ahaan wuu jiri karaa.

 

Laakiin qandaraaska qoraalka ahi aad buu muhiim u yahay. Sababtoo ah haddii muran yimaado:

 

* Caddeynta xuquuqda

* Saacadaha shaqada

* Ama qadarka mushaharka

 

way adkaan kartaa haddii aanu jirin qandaraas qoraal ah.

 

⸻

 

Muddada Tijaabada (Probezeit)

 

Qandaraasyo badan oo shaqo, bilaha ugu horreeya waxaa loo tixgeliyaa muddada tijaabada.

 

Caadi ahaan muddada tijaabadu waa ilaa 6 bilood, inkastoo labada dhinac ay ku heshiin karaan waqti ka gaaban.

 

Astaanta muddadan ayaa ah in labada dhinac ay si fudud u joojin karaan qandaraaska muddadan gudaheeda.

 

⸻

 

Saacadaha Shaqada ee Jarmalka

 

Sharciga Jarmalku wuxuu leeyahay xaddidaad cad oo ku saabsan saacadaha shaqada.

 

⸻

 

Qodob Sharci oo Muhiim ah

 

§ 3 Arbeitszeitgesetz (ArbZG)

 

Qoraalka Sharciga (Af Jarmal)

 

„Die werktägliche Arbeitszeit der Arbeitnehmer darf acht Stunden nicht überschreiten.“

 

⸻

 

Tarjumaad

 

“Saacadaha shaqada ee maalinlaha ah ee shaqaalaha waa inaysan ka badnaan 8 saacadood.”

 

⸻

 

Sharaxaad Fudud

 

Shaqooyin badan:

 

* maalinta shaqada ee caadiga ahi waa 8 saacadood.

 

Laakiin xaalado gaar ah:

 

* saacado dheeraad ah oo sharci ah waa suurtagal,

 

haddii la ilaaliyo xeerarka nasashada iyo celceliska saacadaha shaqada.

 

⸻

 

Nasasho iyo Pause

 

Jarmalka gudaheeda, shaqaaluhu waxay xaq u leeyihiin nasasho (Pause) marka ay shaqaynayaan saacado badan.

 

Loo-shaqeeyuhu waa inuu raaco sharciyada ku saabsan waqtiga shaqada iyo nasashada.

 

⸻

 

Mushaharka Ugu Yar (Mindestlohn) ee Jarmalka

 

Jarmalka wuxuu leeyahay mushahar ugu yar oo sharci ah.

 

Loo-shaqeeyaha caadi ahaan ma bixin karo wax ka yar mushaharka ugu yar ee la cayimay, marka laga reebo xaalado gaar ah oo sharci ah. Mushaharka ugu yar wuu is beddeli karaa sanad kasta.

 

⸻

 

Fasaxa (Urlaub) ee Jarmalka

 

Shaqaalaha Jarmalka waxay xaq u leeyihiin fasax.

 

Sida sharcigu dhigayo, shaqaale badan waxay helaan ugu yaraan 20 maalmood oo shaqo oo fasax sanadkii, shirkado badanna waxay bixiyaan fasax dheeraad ah.

 

⸻

 

Xanuunka iyo Fasaxa Caafimaadka

 

Haddii shaqaale xanuunsado, waa inuu wargeliyaa loo-shaqeeyaha, mararka qaarna waa inuu keenaa warqad dhakhtar.

 

Xaalado badan, shaqaaluhu mushaharkooda way sii helaan inta ay xanuunsan yihiin.

 

⸻

 

Shaqo Ka Cayrinta (Kündigung) ee Jarmalka

 

Jarmalka gudaheeda, shaqo ka cayrintu mar walba ma aha mid degdeg ah ama sharci la’aan ah.

 

Shaqaale badan waxay leeyihiin ilaalin sharci, loo-shaqeeyuhuna waa inuu raacaa sharciyo gaar ah.

 

⸻

 

Qodob Aad Muhiim u ah

 

Haddii qof helo warqad Kündigung (shaqo ka cayrin), badanaa waa inuu si degdeg ah tallaabo u qaadaa.

 

Sababtoo ah xaalado badan waxaa jira oo keliya 3 toddobaad oo loogu talagalay cabasho sharci ah.

 

⸻

 

Ma loo-shaqeeyuhu shaqo ka baxsan qandaraaska wuu siin karaa?

 

Tani waa mid ka mid ah su’aalaha ugu badan ee muhaajiriintu waydiiyaan.

 

Xaalado qaar, ma loo-shaqeeyuhu wuxuu siin karaa shaqaalaha hawlo la xiriira shaqadooda oo macquul ah?

 

Jawaabta gaaban waa: waxay ku xiran tahay nooca shaqada iyo shuruudaha qandaraaska.

 

Tusaale ahaan:

 

Haddii qof loo shaqaaleysiiyay koronto yaqaan ahaan, waxaa laga codsan karaa:

 

* inuu qalabka ururiyo,

* inuu hagaajiyo goobta shaqada,

* ama inuu nadiifiyo qaybta uu ka shaqeeyo.

 

Kuwaas badanaa waa wax caadi ah.

 

⸻

 

Haddaba xadka sharcigu waa maxay?

 

Loo-shaqeeyuhu ma awoodi karo:

 

* inuu si joogto ah shaqaale ugu qasbo shaqo aan shaqadiisa la xiriirin,

* inuu shaqaalaha bahdilo,

* ama inuu ka faa’iidaysto booskiisa.

 

Tusaale ahaan: inuu ku qasbo koronto yaqaan inuu maalin kasta nadiifiyo musqulaha guud ee shirkadda ay dhammaan shaqaaluhu isticmaalaan.

 

⸻

 

Saacadaha Dheeraadka ah (Überstunden)

 

Muhaajiriin badan waxay u maleynayaan in saacadaha dheeraadka ahi mar walba qasab yihiin.

 

Laakiin:

 

* shuruudaha saacadaha dheeraadka ahi waa inay sharci noqdaan,

* xaalado badanna waa in loo magdhabaa:

 

ama lacag dheeraad ah

ama waqti nasasho dheeraad ah.

 

⸻

 

Takoorka Goobta Shaqada

 

Jarmalka gudaheeda, takoorka ku saleysan:

 

* jinsiyad,

* diin,

* jinsi,

* ama qowmiyad

 

waa sharci-darro.

 

Shaqaaluhu waxay xaq u leeyihiin inay ka shaqeeyaan jawi ammaan ah oo ixtiraam leh.

 

Haddii takoorku dhaco, qofku wuu caban karaa ama xaalado qaar dacwad sharci ah ayuu gudbin karaa.

 

Haddii ay ka timaaddo loo-shaqeeyaha ama shaqaale kale, qofka la takooray wuxuu xaq u leeyahay cabasho iyo tallaabo sharci.

 

⸻

 

Khaladaadka Caanka ah ee Muhaajiriinta

 

Qaar ka mid ah muhaajiriinta:

 

* waxay saxiixaan qandaraaska iyaga oo aan akhrin,

* ma yaqaaniin xuquuqdooda sharci,

* ama ma diiwaangeliyaan saacadaha shaqada iyo kuwa dheeraadka ah.

 

Tani mararka qaar waxay sababtaa dhibaatooyin shaqo ama ka faa’iidaysi.

 

⸻

 

Digniin Muhiim ah

 

Jarmalka gudaheeda, qandaraaska shaqada, caymiska, bixinta canshuurta iyo diiwaangelinta shaqada si sharci ah aad bay muhiim u yihiin.

 

Haddii kale shaqada waxaa loo tixgelin karaa “Schwarzarbeit” (shaqo sharci-darro ah), taas oo dhibaatooyin culus u keeni karta shaqaalaha iyo loo-shaqeeyaha labadaba.

 

Muhaajiriinta ahaan, tani waxay sidoo kale saameyn xun ku yeelan kartaa deganaanshahooda iyo caymiskooda.

 

⸻

 

Isku Dayga Fahamka Qandaraaska

 

Maaddaama qandaraasyadu ku qoran yihiin af Jarmal, waxaa fiican in qofka aan si fiican u aqoon af Jarmalka uu turjumo qandaraaska ka hor inta uusan saxiixin, si uu si buuxda u fahmo waxa uu saxiixayo.

 

⸻

 

Gunaanad

 

Si aad ugu noolaato nolol shaqo oo ammaan ah gudaha Jarmalka:

 

✔ Si taxaddar leh u akhri qandaraaska shaqada

✔ Baro xuquuqdaada sharci

✔ Diiwaangeli saacadaha shaqada iyo kuwa dheeraadka ah

✔ Si dhab ah u qaado caymiska iyo canshuuraha

✔ Haddii dhibaato shaqo timaado, si degdeg ah u dhaqaaq

 

Jarmalka gudaheeda, aqoonta sharciga shaqadu ma aha oo keliya ka hortagga dhibaatooyinka; waxay sidoo kale dadka ka caawisaa inay si ammaan badan, deggan oo aqoon leh u shaqeeyaan una noolaadaan.

 

⸻

 

✔ Wacyigelin

✔ Mas’uuliyad

✔ Garashada xuquuqda sharci

 

Saddexdan mabda’ waa aasaaska guusha shaqo ee Jarmalka.