په جرمني کې تور کار (Schwarzarbeit)

ناقانونه کار، د مالیاتو تېښته، سزاګانې او د کډوالو لپاره جدي خطرونه

 

⸻

 

سریزه

 

ډېر هغه کډوال چې تازه جرمني ته راځي، ژر د Schwarzarbeit له اصطلاح سره بلدېږي، چې معنا یې تور کار یا ناقانونه کار دی.

 

تر ټولو لومړی باید دا روښانه شي چې Schwarzarbeit اصلًا څه معنا لري.

 

Schwarzarbeit هغه کار ته ویل کېږي چې په قانوني ډول ثبت شوی نه وي.

 

یعنې:

 

* بې له رسمي ثبت څخه کار کول یا کارکوونکي استخدامول،

* د مالیاتو له ورکړې پرته،

* بې له بیمې،

* او د جرمني په قانوني سیستم کې له ثبت پرته.

 

ځینې خلک فکر کوي که مالیه ورنه کړي، بې له قرارداد څخه کار وکړي، یا معاش په نغدو پیسو واخلي، نو کومه جدي ستونزه نه رامنځته کېږي.

 

خو په جرمني کې Schwarzarbeit ډېره جدي موضوع ده او د کارکوونکي، کارورکوونکي او حتی د کډوالو د اقامت لپاره درنې قانوني ستونزې رامنځته کولای شي.

 

ډېر کډوال د قانون له دقیق معلوماتو پرته غیررسمي کارونو ته داخلېږي، خو وروسته له مالي جریمو، د بیمې له ستونزو، د قانوني حقونو له لاسه ورکولو، او حتی د اقامت له خطرونو سره مخ کېږي.

 

دا مقاله د Schwarzarbeit د مفهوم، اړوندو قوانینو او مهمو خطرونو په اړه یو ساده او عملي لارښود دی.

 

⸻

 

د Zoll ادارې د پلټنو په اړه مهم معلومات

 

باید پوه شئ چې که د جرمني د ګمرک ادارې Zoll مامورین — چې د ناقانونه کارونو د کشف مسؤلیت لري — په یوه کاري ځای کې ناقانونه کارګر پیدا کړي (دلته منظور هغه کارګر دی چې رسمي کاري قرارداد ونه لري)، نو هم د کارګر او هم د کارورکوونکي پر ضد دوسیه جوړېدای شي.

 

دا د لاندې قانون پر بنسټ ترسره کېږي:

 

§ 1 Schwarzarbeitsbekämpfungsgesetz (SchwarzArbG)

 

د قانون متن

 

„Schwarzarbeit leistet, wer Dienst- oder Werkleistungen erbringt oder ausführen lässt und dabei

als Arbeitgeber, Unternehmer oder versicherungspflichtiger Selbstständiger seine sich aufgrund der Dienst- oder Werkleistungen ergebenden sozialversicherungsrechtlichen Melde-, Beitrags- oder Aufzeichnungspflichten nicht erfüllt,

als Steuerpflichtiger seine sich aufgrund der Dienst- oder Werkleistungen ergebenden steuerlichen Pflichten nicht erfüllt,

als Empfänger von Sozialleistungen seine sich aufgrund der Dienst- oder Werkleistungen ergebenden Mitteilungspflichten gegenüber dem Sozialleistungsträger nicht erfüllt.“

 

⸻

 

ژباړه

 

«هغه څوک تور کار ترسره کوي چې خدمتونه یا کارونه ترسره کړي یا یې نورو ته وسپاري او په دې حالت کې:

 

* د کارورکوونکي، سوداګر یا د بیمې تابع خپلواک کارکوونکي په توګه د ټولنیزې بیمې د ثبت، ونډو یا اسنادو اړوند مسؤلیتونه ترسره نه کړي،

* د مالیه ورکوونکي په توګه خپلې مالیاتي دندې ترسره نه کړي،

* یا د ټولنیزو مرستو د اخیستونکي په توګه د کار له عاید څخه اړوند ادارو ته خبر ورنه کړي.»

 

⸻

 

هم هغه کارګر چې بې له قرارداد څخه کار منلی وي، او هم هغه کارورکوونکی چې کارګر یې په قانوني ډول نه وي ثبت کړی، دواړه له جریمو یا قانوني تعقیب سره مخ کېدای شي.

 

د دغو دواړو دوسیو د څېړنې طریقه توپیر لرلای شي، خو دواړه خواوې قانوني پایلو سره مخ کېدای شي.

 

په دې برخه کې به لومړی د هغو کارورکوونکو په اړه معلومات وړاندې شي چې ناقانونه کارګر استخداموي، او وروسته به د تور کار پایلې، په ځانګړي ډول د کډوالو لپاره، تشریح شي.

 

⸻

 

آیا هر نغدي کار ناقانونه دی؟

 

نه.

 

په نغدو پیسو معاش اخیستل تل ناقانونه نه دي.

 

په عمل کې یوازې د معاش نغدي ورکړه ناقانونه نه ګڼل کېږي، تر هغه چې عاید ثبت شوی وي او مالیه او بیمه یې ورکړل شوې وي.

 

خو ستونزه هغه وخت پیدا کېږي کله چې:

 

* کار ثبت شوی نه وي،

* مالیه نه وي ورکړل شوې،

* بیمه موجوده نه وي،

* یا اړوند ادارې د شخص د کار څخه خبر نه وي.

 

⸻

 

ساده بېلګه

 

فرض کړئ یو څوک په رستورانت، ساختماني یا ترمیمي پروژه، سلماني یا د پاککارۍ په برخه کې کار کوي، خو:

 

* قرارداد نه لري،

* بیمه نه لري،

* او معاش یې په پټه نغدي ورکول کېږي.

 

په ډېرو مواردو کې دا حالت Schwarzarbeit ګڼل کېږي.

 

⸻

 

“نیم سپین، نیم تور” کار

 

ځینې کارورکوونکي خپل کارکوونکي نیم په قانوني او نیم په ناقانونه ډول استخداموي.

 

د بېلګې په توګه:

 

په رسمي ډول د ۲۰ ساعتونو قرارداد ثبتوي او مالیه او بیمه هم یوازې د همدغو ۲۰ ساعتونو پر اساس ورکوي، خو له کارګر څخه غواړي چې ۴۰ ساعته کار وکړي، او د پاتې ساعتونو پیسې په نغدو ډول ورکوي.

 

که څه هم د دې ثابتول د قانوني مامورینو لپاره سخت وي، خو ناممکن نه دي.

 

که ثابته شي چې کارورکوونکي په قصدي ډول د ناقانونه کار د پټولو لپاره داسې لارې کارولې دي، نو له لا سختو سزاګانو سره به مخ شي.

 

⸻

 

په جرمني کې د تور کار سزاګانې

 

ډېر خلک فکر کوي چې Schwarzarbeit یوازې یوه کوچنۍ سرغړونه ده.

 

خو په ځینو حالاتو کې حتی جنايي دوسیه جوړېدای شي، او ډېرې درنې جریمې یا حتی بند هم لرلای شي.

 

⸻

 

د جریمې په اړه مهم قانون

 

§ 8 SchwarzArbG – Bußgeldvorschriften

 

د قانون متن

 

„Ordnungswidrig handelt, wer vorsätzlich oder fahrlässig einer Vorschrift dieses Gesetzes zuwiderhandelt.“

 

⸻

 

ژباړه

 

«هر څوک چې په قصدي ډول یا د غفلت له امله د دې قانون له مقرراتو سرغړونه وکړي، اداري تخلف ترسره کوي.»

 

⸻

 

جریمه څومره کېدای شي؟

 

د سرغړونې له ډول سره سم جریمه له څو سوه یورو څخه تر ۵۰٬۰۰۰ یورو یا حتی زیاتېدای شي.

 

په ځینو حالاتو کې چې قضیه جنايي شي، شخص یا شرکت د لاندې تورونو سره مخ کېدای شي:

 

* د مالیاتو تېښته،

* ټولنیز درغلي،

* یا د کارګرانو پراخه استثمار.

 

⸻

 

که مالیه نه وي ورکړل شوې، څه پېښېږي؟

 

د مالیې اداره (Finanzamt) کولای شي د نه ورکړل شوو مالیاتو، جریمې او سود غوښتنه وکړي.

 

⸻

 

بېلګه

 

فرض کړئ یو کارورکوونکی څو کارګران بې له قانوني ثبت څخه استخدام کړي وي، بیمه او مالیه یې نه وي ورکړې او معاشونه یې په نغدو ډول ورکړي وي.

 

که پلټنه وشي:

 

ممکن زرګونه یورو جریمه، مالیاتي پورونه او حتی جنايي دوسیه رامنځته شي.

 

⸻

 

آیا کارګر هم سزا کېږي؟

 

هو.

 

ځینې کډوال فکر کوي چې یوازې کارورکوونکی مسؤل دی.

 

خو که یو څوک په قصدي ډول بې له قانوني ثبت څخه کار وکړي، ناسمې ټولنیزې مرستې ترلاسه کړي، یا خپل عاید پټ کړي، نو هغه هم جریمه، جنايي دوسیه یا د اقامت ستونزې لرلای شي.

 

⸻

 

د ټولنیزو مرستو ترلاسه کول او هممهاله تور کار

 

دا په جرمني کې له خورا حساسو موضوعاتو څخه ده.

 

که یو څوک د دولت مرستې — لکه د بیکارۍ پیسې یا ټولنیزې مرستې — ترلاسه کوي او هممهاله ناقانونه عاید هم لري، نو کېدای شي د ټولنیز درغلي په تور تر قانوني تعقیب لاندې راشي.

 

د مالي جریمو تر څنګ، ښايي ځینې ټولنیزې مرستې هم ترې واخیستل شي.

 

که سرغړونکی کډوال وي، د اقامت د تمدید پر مهال هم له ستونزو سره مخ کېدای شي.

 

د بېلګې په توګه:

 

* د دایمي اقامت غوښتنه یې رد کېدای شي،

* یا د تابعیت دوسیه یې زیانمنېدای شي.

 

همدارنګه، ځکه چې د تور کار کارګر د کاري بیمې تر پوښښ لاندې نه وي، د حادثې په صورت کې نه یوازې د روغتیايي بیمې له ګټو بې برخې کېږي، بلکې د تاوان، معلولیت یا د درملنې د لګښتونو ترلاسه کول هم ورته ډېر سخت کېږي.

 

⸻

 

بېلګه

 

فرض کړئ یو څوک په ساختماني کار کې په ناقانونه ډول کار کوي او له داربست څخه ولوېږي یا سخت ټپي شي.

 

په داسې حالت کې:

 

* د تاوان ترلاسه کول،

* د بیمې ملاتړ،

* یا د کاري اړیکې ثابتول

 

ډېر ستونزمن کېږي.

 

کارګر به د بدني ستونزو تر څنګ له یوه پېچلي حقوقي بهیر سره هم مخ شي.

 

⸻

 

د کډوالو عامې تېروتنې

 

ځینې خلک:

 

* بې له قرارداد څخه کار پیلوي،

* یوازې په شفاهي ژمنو باور کوي،

* یا فکر کوي چې “څو میاشتې تور کار ستونزه نه لري.”

 

خو وروسته:

 

* معاش نه ترلاسه کوي،

* بیمه نه لري،

* یا د اقامت له ستونزو سره مخ کېږي.

 

⸻

 

مهم خبرداری

 

ځینې کارورکوونکي کډوالو ته وایي:

 

«هر څه سم دي، هېڅ ستونزه نه پېښېږي.»

 

خو که ستونزه رامنځته شي:

 

معمولاً تر ټولو زیانمن کس کارګر وي، په ځانګړي ډول که کډوال وي او د جرمني ژبې او قانون کافي پوهه ونه لري.

 

⸻

 

وروستۍ پایله

 

په جرمني کې د خوندي راتلونکي لپاره:

 

✔ یوازې قانوني کار وکړئ

✔ حتمي کاري قرارداد ولرئ

✔ بیمه او مالیه جدي ونیسئ

✔ بې له رسمي ثبت څخه کار مه کوئ

✔ په غیررسمي ژمنو بشپړ باور مه کوئ

 

په جرمني کې ناقانونه کار ممکن په لنډمهاله ډول اسانه ښکاره شي، خو په اوږدمهال کې ډېرې جدي مالي، حقوقي او مهاجرتي ستونزې رامنځته کولای شي.

 

✔ کاري امنیت

✔ بیمه او قانوني ملاتړ

✔ خوندي مهاجرتي راتلونکی

 

دا درې موضوعات په جرمني کې د Schwarzarbeit څخه د لرې پاتې کېدو تر ټولو مهم دلیلونه دي.