په جرمني کې د ماشومانو او تنکیو ځوانانو د حقونو پېژندنه

ښوونځی، قانوني مسئولیت، د دولت ساتنه او د والدینو رول

 

سريزه

 

په جرمني کې ماشومان او تنکي ځوانان د پراخو قانوني خوندیتوبونو څخه برخمن دي. د جرمني قانون پر دې اصل ولاړ دی چې هر ماشوم حق لري په یوه خوندي، سالم او مناسب چاپېریال کې ژوند وکړي، څو د هغه جسمي، رواني او ټولنیز پرمختګ په ښه توګه ترسره شي.

 

ډېری کډوالې کورنۍ جرمني ته له راتګ وروسته له نوو مفاهیمو او قوانینو سره مخامخ کېږي، چې ښايي د دوی د اصلي هېواد له قوانینو سره ډېر توپیر ولري. موضوعات لکه:

 

* اجباري زده کړه،

* د ماشومانو په روزنه کې د والدینو رول،

* د Jugendamt (د ځوانانو د چارو ادارې) واکونه،

* د تنکیو ځوانانو جزایي مسئولیت،

* د ټولنیزو رسنیو کارول،

* د تنکیو ځوانانو کار کول،

* او په کورنۍ کې د ماشومانو حقونه،

 

له هغو موضوعاتو څخه دي چې هره کډواله کورنۍ باید پرې پوهه ولري.

 

دا مقاله په جرمني کې د ماشومانو او تنکیو ځوانانو د حقونو د مهمو اصولو یوه عمومي پېژندنه وړاندې کوي. په راتلونکو مقالو کې به هره برخه په جلا او لا ډېر تفصیل سره وڅېړل شي.

 

⸻

 

د جرمني د قانون له مخې ماشوم او تنکی ځوان څوک ګڼل کېږي؟

 

د جرمني د قوانینو له مخې، ټول هغه کسان چې عمر یې له ۱۸ کلونو کم وي، نابالغ (Minderjährige) ګڼل کېږي.

 

په عمومي ډول، په ډېرو جرمني قوانینو کې:

 

* د ۱۴ کلونو څخه کم عمر لرونکي کسان ماشومان (Kind) ګڼل کېږي؛

* د ۱۴ او ۱۸ کلونو ترمنځ کسان تنکي ځوانان (Jugendliche) ګڼل کېږي؛

* او د ۱۸ کلونو یا تر دې پورته عمر لرونکي کسان بالغان (Volljährige) ګڼل کېږي.

 

د جرمني قانون د هر عمر ډلې لپاره ځانګړي حقوق او مسئولیتونه ټاکلي دي.

 

⸻

 

د ماشومانو په وړاندې د والدینو مسئولیت

 

په جرمني کې والدین یوازې د خپلو ماشومانو د ساتنې حق نه لري، بلکې قانوني مسئولیت هم لري.

 

مهم قانوني حکم

 

§ 1626 BGB – د والدینو سرپرستي

 

د قانون متن

 

„Die Eltern haben die Pflicht und das Recht, für das minderjährige Kind zu sorgen.“

 

ژباړه

 

«والدین د دې حق او دندې لرونکي دي چې د خپل نابالغ ماشوم ساتنه او پالنه وکړي.»

 

دا مسئولیتونه لاندې برخې رانغاړي:

 

* جسمي پاملرنه،

* روزنه او تربیه،

* زده کړه،

* روغتیا،

* او د ماشوم مالي ملاتړ.

 

⸻

 

په جرمني کې اجباري زده کړه

 

د جرمني او د ډېرو نورو هېوادونو ترمنځ یو مهم توپیر د اجباري زده کړې (Schulpflicht) موضوع ده.

 

ټول ماشومان مکلف دي چې د ۶ یا ۷ کلنۍ په عمر (د ایالت د قوانینو له مخې) ښوونځي ته شامل شي او په اجباري زده کړو کې برخه واخلي.

 

د اجباري زده کړو موده هم د ایالتونو له مخې توپیر لري، خو عموماً لږ تر لږه ۹ کاله بشپړ وخت زده کړې پکې شاملې وي.

 

والدین نشي کولی له قانوني دلیل پرته خپل ماشوم ښوونځي ته له لېږلو څخه ډډه وکړي.

 

د دې قانون نه مراعات کول کولی شي د لاندې پایلو لامل شي:

 

* رسمي اخطار،

* نغدي جریمه،

* او په جدي حالتونو کې د مسئولینو ادارو مداخله.

 

د جرمني د قوانینو له مخې، وړکتون او مخکې له ښوونځي زده کړې اجباري نه دي. خو د لومړي ټولګي څخه تر نهم ټولګي پورې زده کړه اجباري ده.

 

⸻

 

په جرمني کې د ماشومانو حقونه

 

په جرمني کې ماشوم یوازې د والدینو تر واک لاندې نه وي، بلکې خپل مستقل حقوق هم لري.

 

د بېلګې په توګه، هر ماشوم حق لري:

 

* له تاوتریخوالي او ناوړه چلند څخه خوندي وي؛

* زده کړو ته لاسرسی ولري؛

* له روغتیایي خدماتو څخه ګټه واخلي؛

* او په خوندي چاپېریال کې ژوند وکړي.

 

⸻

 

د ټولنیزو رسنیو کارول

 

نن ورځ ډېر تنکي ځوانان له انسټاګرام، ټیک‌ټاک، واټساپ، سنیپ‌چټ او نورو ټولنیزو شبکو څخه کار اخلي.

 

خو باید پوه شو چې په انټرنیټ کې چلند هم قانوني پایلې لرلای شي.

 

د بېلګې په توګه:

 

* سپکاوی،

* ګواښ کول،

* د نورو کسانو شخصي انځورونه له اجازې پرته خپرول،

* یا انلاین ځورونه (Cyberbullying)

 

کولی شي قانوني ستونزې رامنځته کړي.

 

⸻

 

ایا تنکي ځوانان کار کولی شي؟

 

هو، خو د جرمني قانون د تنکیو ځوانانو د کار لپاره ځانګړي محدودیتونه ټاکلي دي.

 

د بېلګې په توګه:

 

* د کار ډول،

* د کار ساعتونه،

* او د کار شرایط

 

باید د ځوان د عمر سره مناسب وي.

 

د دې قوانینو موخه دا ده چې کار کول د تنکي ځوان پر زده کړو، روغتیا او پرمختګ منفي اغېز ونه کړي.

 

په جرمني کې د تنکیو ځوانانو د کار شرایط ځانګړي قوانین لري چې په یوه جلا مقاله کې به په تفصیل سره تشریح شي.

 

⸻

 

د تنکیو ځوانانو جزایي مسئولیت

 

ډېری والدین فکر کوي چې د ۱۸ کلونو څخه کم عمر لرونکي کسان د قانون په وړاندې هیڅ مسئولیت نه لري.

 

خو دا تصور ناسم دی.

 

په جرمني کې یو تنکی ځوان له ۱۴ کلنۍ وروسته په ځینو مواردو کې د خپلو کړنو مسئول ګڼل کېدای شي.

 

د تنکیو ځوانانو د جرمونو قوانین د لویانو له قوانینو سره توپیر لري او په یوه جلا مقاله کې به په تفصیل سره تشریح شي.

 

⸻

 

په جرمني کې د ماشومانو بدني سزا

 

په جرمني کې د ماشومانو بدني سزا قانوناً د منلو وړ نه ده.

 

مهم قانوني حکم

 

§ 1631 دویمه فقره BGB

 

د قانون متن

 

„Kinder haben ein Recht auf gewaltfreie Erziehung.“

 

ژباړه

 

«ماشومان حق لري چې له تاوتریخوالي پرته وروزل شي.»

 

له همدې امله:

 

* د ماشوم وهل،

* سخته بدني سزا،

* یا سپکاوی کوونکی چلند

 

کولی شي د والدینو لپاره قانوني ستونزې رامنځته کړي.

 

⸻

 

د Jugendamt رول

 

له هغو ادارو څخه چې ډېری کډوال یې نوم اوري، Jugendamt (د ځوانانو د چارو اداره) ده.

 

د دې ادارې اصلي دنده دا ده چې:

 

* د ماشومانو ساتنه وکړي،

* له کورنیو سره مرسته وکړي،

* او د ماشوم هوساینه خوندي کړي.

 

د ځینو خلکو د باور خلاف، د Jugendamt اصلي موخه له کورنیو څخه د ماشومانو جلا کول نه دي. د دې ادارې اساسي دنده د کورنیو ملاتړ او د ماشومانو ساتنه ده کله چې هغوی له خطر سره مخ وي.

 

په ډېرو مواردو کې Jugendamt لومړی هڅه کوي چې د مشورې او ملاتړ له لارې د کورنۍ ستونزې حل کړي. له کورنۍ څخه د ماشوم جلا کول عموماً وروستۍ لاره ګڼل کېږي.

 

⸻

 

د کډوالو کورنیو عامې تېروتنې

 

ځینې کورنۍ:

 

* د ښوونځي قوانین جدي نه نیسي؛

* له خپلو حقونو او مسئولیتونو څخه نه وي خبر؛

* یا د Jugendamt په اړه ناسم معلومات ترلاسه کوي.

 

دا حالت کله ناکله د غیر ضروري قانوني او کورنۍ ستونزو لامل کېږي.

 

⸻

 

مهم خبرداری

 

په جرمني کې د ماشومانو او تنکیو ځوانانو حقوق ډېر جدي ګڼل کېږي.

 

تاوتریخوالی، سخته بې‌پروايي، د ماشوم له زده کړو محرومول، یا د ماشوم روغتیا له خطر سره مخ کول، د مسئولینو ادارو د مداخلې لامل کېدای شي.

 

⸻

 

وروستۍ پایله

 

په جرمني کې د خوندي کورني ژوند لپاره:

 

✔ د ماشومانو اړوند قوانین جدي ونیسئ.

✔ د خپلو ماشومانو زده کړې او تعلیم تعقیب کړئ.

✔ له خپلو حقونو او مسئولیتونو سره آشنا شئ.

✔ د اړتیا په وخت کې له مشورتي مرکزونو مرسته وغواړئ.

✔ معلومات له باوري سرچینو څخه ترلاسه کړئ.

 

په جرمني کې د ماشومانو او تنکیو ځوانانو ساتنه د قانون جوړوونکو له مهمو موخو څخه ده، او د دې قوانینو پېژندل کولی شي له ډېرو کورنیو او قانوني ستونزو څخه مخنیوی وکړي.

 

په جرمني کې د خوندي او قانوني ژوند درې اساسي اصول

 

✔ پوهاوی

✔ مسئولیت منل

✔ قانون ته درناوی

 

دا درې اصول په جرمني کې د خوندي، باثباته او قانوني ژوند بنسټ جوړوي.