چگونه به قرارداد کاری در آلمان پایان دهیم؟

حقوق کارمند، مهلت اعتراض و اشتباهات مهم قانونی

 

مقدمه

برای بسیاری از مهاجرینی که در آلمان کار می‌کنند، دریافت نامه پایان همکاری یا همان Kündigung یکی از پراسترس‌ترین اتفاقات زندگی کاری محسوب می‌شود.

بعضی افراد تصور می‌کنند که کارفرما در آلمان می‌تواند هر زمان و بدون دلیل کارمند قرارداد را فسخ کند. اما در واقع، قانون کار آلمان در بسیاری از موارد از کارکنان حمایت می‌کند و کارفرما موظف است شرایط و مقررات مشخصی را رعایت کند.

در عین حال، بسیاری از مهاجرین به دلیل بی اطلاعی از قانون فرصت اعتراض را از دست می‌دهند، مدارک اشتباه امضا می‌کنند، یا بدون اطلاع از حقوق خود، دچار مشکلات مالی و اقامتی می‌شوند.

این مقاله یک راهنمای ساده و کاربردی درباره شرایط و ضوابط پایان یک همکاری در آلمان می باشد.

پایان همکاری یا همان Kündigung چیست؟

در واقع نامه ای است که به معنی پایان دادن رسمی به یک رابطه کاری تلقی می شود. این پایان همکاری می‌تواند: از طرف کارفرما، یا از طرف کارمند انجام شود.

اما هر دو طرف باید در هنگام تنظیم این نامه اصولی را که در قرارداد کاری ذکر شده و البته نباید مغایرتی با قوانین کشور آلمان داشته باشد را در نظر بگیرند.

برای مثال: اگر در قرارداد کاری که هر دو طرف کارمند یا کارفرما زیر آن را امضا کرده اند، ذکر شده باشد کارمند ۴ هفته پیش از تاریخ مد نظر برای اتمام همکاری باید بصورت کتبی نامه پایان همکاری یا همان Kündigung را بصورت کتبی ارائه کند. کارمند نمی تواند، تاریخ مد نظر برای پایان دادن به قرارداد خود در زمان تنظیم نامه ۲ هفته در نظر بگیرد، مگر در شرایط خاص که در ذیل همین متن به شرایط مختلف اشاره شده است.

انواع پایان همکاری در آلمان

در آلمان چند نوع اصلی Kündigung وجود دارد:

1. Ordentliche Kündigung

پایان عادی با رعایت مهلت قانونی.

2. Fristlose Kündigung

پایان فوری و بدون در نظر گرفتن مهلت قانونی و مورد توافق در قرارداد.

3. Aufhebungsvertrag

پایان توافقی دو طرفه برای پایان همکاری.

 

سوال: آیا می شود بصورت شفاهی به قرارداد کاری پایان داد؟

معمولاً خیر در آلمان، Kündigung باید کتبی و رسمی باشد.

یعنی پیام واتساپی، تماس تلفنی، ارسال ایمیل، یا اخراج شفاهی معمولاً به‌تنهایی کافی نیستند و خواهان باید بصورت کتبی در نامه ای همراه با مهر، امضا و تاریخ درخواست پایان همکاری را اعلام کند.

 

ماده قانونی مهم

§ 623 BGB – Schriftform der Kündigung

متن قانون

„Die Beendigung von Arbeitsverhältnissen durch Kündigung oder Auflösungsvertrag bedarf zu ihrer Wirksamkeit der Schriftform.“

 

ترجمه

«پایان دادن به رابطه کاری از طریق اخراج یا توافق فسخ، برای معتبر بودن نیاز به شکل کتبی دارد.»

 

دوره آزمایشی (Probezeit) و اخراج

در بسیاری از قراردادهای کاری، چند ماه اول Probezeit محسوب می‌شود.

در این مدت پایان دادن به همکاری معمولاً آسان‌تر است، و مهلت Kündigung کوتاه‌تر می‌باشد.

اما حتی در دوره آزمایشی نیز بعضی قوانین حمایتی، و ممنوعیت تبعیض همچنان وجود دارند.

 

مهم‌ترین اشتباه مهاجرین

بعضی افراد تصور می‌کنند «چون در Probezeit هستم هیچ حقی ندارم.» اما این تصوراصلا درست نیست. چرا که قانون همواره از شما حمایت می کند و در صورتی که به درخواست پایان همکاری از طرف کارفرما اعتراض دارید، حق اعتراض برای شما محفوظ است.

 

مهلت اعتراض به اخراج

بسیار مهم اگر فردی Kündigung دریافت کند، معمولاً فقط ۳ هفته فرصت دارد تا در Arbeitsgericht (دادگاه کار) اعتراض خود را ثبت کند.

اگر این زمان از دست برود، حتی اخراج غیرقانونی نیز ممکن است معتبر تلقی شود.

 

مثال

فرض کنید: کارفرما بدون دلیل منطقی شما را اخراج می‌کند، اما شما نامه را کنار می‌گذارید، یا دیر اقدام می‌کنید.

بعد از پایان مهلت قانونی، اعتراض بسیار سخت‌تر خواهد شد و شما برای اینکه چرا در مدت مقرر اقدام به اعتراض نکردین باید دلیل قانع کننده ای داشته باشید، در غیر این صورت احتمال بررسی درخواست شما بسیار پایین خواهد بود.

منظور از دلیل قانع کننده: بیماری و بستری بودن در بیمارستان، فوت اقوام درجه یک و مواردی این چنینی می باشد.

 

 

آیا کارفرما باید دلیل اخراج را توضیح دهد؟

بله. به‌خصوص در شرکت‌های بزرگ‌تر که قانون حمایت از اخراج

Kündigungsschutzgesetz (KSchG)

اعمال می‌شود.

 

پایان همکاری فوری Fristlose Kündigung چیست؟

پایان همکاری فوری زمانی است که کارفرما ادعا می‌کند ادامه همکاری دیگر قابل قبول نیست.

برای مثال: اگر کارفرما بتواند اثبات کند که دزدی،خشونت،تهدید،توهین شدید،تقلب،یا نقض جدی قوانین شرکت توسط کارمند یا کارگری اتفاق افتاده می‌توانند ایشان را خیلی سریع اخراج کند،در بعضی شرایط، کارفرما می‌تواند بدون رعایت مهلت عادی قرارداد را فسخ کند، اما این موضوع همچنان باید مطابق قانون باشد و قابل اعتراض است.

 

 

آیا بیماری باعث اخراج می‌شود؟

بسیاری از مهاجرین از این موضوع می‌ترسند و به همین دلیل حتی در زمان بیماری هم تلاش می کنند در سرکار حاضر شوند، در صورتی که در آلمان ضرب المثلی وجود دارد که می گوید، اول سلامتی،بعد کار. یعنی در صورتی احساس می کنید ناخوش احوال هستید، می توانید از مرخصی اضطراری‌ استفاده کنید. و باید در نظر داشته باشید که بیماری کوتاه‌مدت معمولاً دلیل کافی برای اخراج نیست. مگر اینکه کارفرما متوجه شود، بیماری واقعی نبوده و فرد فقط برای حضور پیدا نکردن سرکار، خودش را به بیماری زده.

برای مثال: فردی اعلامی کند که بیمار است و نمی تواند کار کند، اما مشخص می شود که ایشان به مسافرت رفته و بیمار نبوده.

البته موقعیت دیگری هم وجود دارد، فردی به دلیل بیماری دیگر توانایی ادامه همکاری را نداشته باشد و نتواند بازده سابق را داشته باشد، در این صورت نیز امکان پایان همکاری وجود دارد.

در غیر این صورت اگر فردی چند روز به دلیل سرماخوردگی یا بیماری های کوتاه مدت، چند روزی نیاز به استراحت داشته باشد، دلیل قانع کننده ای نیست تا کارفرما خواهان پایان همکاری باشد.

 

اخراج در دوران بارداری

در آلمان، زنان باردار از حمایت قانونی بسیار قوی برخوردار هستند.

به همین دلیل اخراج در دوران باردار یا shortly after childbirth غیرقانونی است. و هیچ کارفرمایی نمی تواند به دلیل بارداری نیروکار خود را اخراج کند.

 

Aufhebungsvertrag چیست؟

بعضی کارفرماها به جای Kündigung پیشنهاد می‌دهند Aufhebungsvertrag یعنی پایان همکاری با توافق دو طرف امضا شود.

 

هشدار مهم

بعضی مهاجرین بدون مشورت این قرارداد را امضا می‌کنند.

اما این موضوع ممکن است روی حقوق بیکاری، اقامت یا مزایای اجتماعی تاثیر منفی بگذارد.

در نظر داشته باشید که از پایان همکاری به درخواست کارفرما باشد شما توانید با مراجعه به اداره کار، درخواست دریافت حقوق بیکاری کنید و بسته به مدت زمان اشتغال شما و همچنین وضعیت خانوادگیتان بین ۶۵ الی ۷۵ درصد از حقوق خالص خود را به مدت بین ۹ ماه الی ۱۵ ماه دریافت خواهید کرد. اما در صورتی که درخواست پایان همکاری از طرف شما باشد و یا بصورت توافقی باشد،ممکن است دریافت حقوق بیکاری با محدودیت یا تاخیر مواجه شود.

 

بعد از دریافت نامه پایان همکاری چه باید کرد؟

اگر Kündigung دریافت کردید:

✔ آرامش خود را حفظ کنید

✔ تاریخ دریافت نامه را ثبت کنید

✔ مهلت ۳ هفته را فراموش نکنید

✔ بدون مطالعه چیزی امضا نکنید

✔ در صورت نیاز با وکیل یا Beratungsstelle مشورت کنید

حتما برای گرفتن حمایت اجتماعی و همچنین ثبت رسمی بیکار شدن خود به Agentur für Arbeit مراجعه کنید.

 

آیا اخراج روی اقامت تاثیر دارد؟

برای بعضی مهاجرین بله به‌خصوص اگر اقامت وابسته به کار باشد، یا فرد مدت طولانی بیکار بماند. اما هر اخراجی به معنی از دست دادن اقامت نیست.

 

تبعیض و اخراج غیرقانونی

اگر اخراج به دلیل ملیت، مذهب، جنسیت، سن، یا دلایل تبعیض‌آمیز باشد، ممکن است غیرقانونی تلقی شود.

 

نقش دادگاه کار Arbeitsgericht

دادگاه تخصصی رسیدگی به اختلافات کاری در آلمان است.بسیاری از پرونده‌های اخراج، حقوق، اضافه‌کاری و اختلافات کاری در این دادگاه بررسی می‌شوند.

 

اشتباهات خطرناک مهاجرین

بعضی افراد نامه Kündigung را نادیده می‌گیرند، دیر اقدام می‌کنند، یا بدون فهم کامل مدارک را امضا می‌کنند. این موضوع می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند.

توجه داشته باشید که بسیاری از افراد تصور می‌کنند امضای دریافت نامه به معنی قبول اخراج است، در حالی که این موضوع لزوماً درست نیست.

 

نتیجه نهایی

در آلمان، اخراج از کار همیشه به معنی پایان حقوق قانونی کارمند نیست، بسیاری از کارکنان حق اعتراض، در یافت حمایت قانونی و امکان پیگیری قضایی دارند.

برای محافظت از حقوق خود:

✔ قرارداد کاری را نگه دارید

✔ نامه‌های رسمی را جدی بگیرید

✔ مهلت‌های قانونی را رعایت کنید

✔ بدون آگاهی چیزی امضا نکنید

✔ در صورت نیاز سریع مشاوره بگیرید

در آلمان، آگاهی از حقوق کاری می‌تواند از بسیاری مشکلات شغلی، مالی و حتی مهاجرتی جلوگیری کند.